Καλώς ήλθατε

Συνδεθείτε ή εγγραφείτε ως Μέλη, προκειμένου να σχολιάσετε αναρτημένα άρθρα, slides κλπ ή/και να διατυπώσετε τις δικές σας απόψεις για οποιοδήποτε θέμα τεχνικού ενδιαφέροντος.

Πέμπτη, 23 Οκτωβρίου 2014

Παρουσίαση του ενδιαφέροντος εδαφίου των ΟΔΥ του ΤΕΕ που αναφέρεται στα χρώματα (μορφοποίηση κειμένου από το www.e-archimedes.gr)

ΧΡΩΜΑΤΑ ΒΕΡΝΙΚΙΑ ΣΥΓΚΟΛΛΗΤΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ PAINTS - VARNISHES - ADHESIVESΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΕΕ § § § §Σωκράτης Ροκοτάς Πέτρος Βαρελίδης Φοίβος Βλαχάκης Ελένη ΡακαντάMEΡΟΣ 1: ΧΡΩΜΑΤΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1ΕΙΣΑΓΩΓΗ – ΟΡΙΣΜΟΙ...................................................................................................42ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΧΡΩΜΑΤΩΝ............................................................................................4 2.1 2.2 2.3 2.4Φορείς.............................................................................................................................4 Πιγμέντα .........................................................................................................................4 Διαλύτες..........................................................................................................................5 Πρόσθετα........................................................................................................................53ΓΕΝΙΚΗ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΧΡΩΜΑΤΩΝ ..............................................................................54ΤΥΠΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ – ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΩΝ ΧΡΩΜΑΤΩΝ ..........................6 4.14.24.34.44.5 4.6Οξειδωτικής ξήρανσης.....................................................................................................6 4.1.1 Αλκυδικά .........................................................................................................6 4.1.1.1 Εφαρμογές................................................................................ 6 4.1.1.2 Ιδιότητες και πρακτικές πληροφορίες............................................ 6 Φυσικής ξήρανσης (εξάτμισης) ........................................................................................7 4.2.1 Βινυλικά ..........................................................................................................8 4.2.1.1 Εφαρμογές................................................................................ 8 4.2.1.2 Ιδιότητες και πρακτικές πληροφορίες............................................ 8 4.2.2 Χλωριωμένου καουτσούκ.................................................................................8 4.2.2.1 Εφαρμογές................................................................................ 8 4.2.2.2 Ιδιότητες και πρακτικές πληροφορίες............................................ 8 4.2.3 Ακρυλικά .........................................................................................................9 4.2.3.1 Εφαρμογές................................................................................ 9 4.2.4 Άλλα................................................................................................................9 Χρώματα Χημικής αντίδρασης..........................................................................................9 4.3.1 Εποξειδικά .....................................................................................................10 4.3.1.1 Εφαρμογές.............................................................................. 10 4.3.1.2 Ιδιότητες και πρακτικές πληροφορίες.......................................... 10 4.3.2 Πολυουρεθανικά............................................................................................11 4.3.2.1 Εφαρμογές.............................................................................. 11 4.3.2.2 Ιδιότητες και πρακτικές πληροφορίες.......................................... 11 4.3.3 Πολυεστερικά ................................................................................................12 4.3.3.1 Εφαρμογές.............................................................................. 12 4.3.3.2 Ιδιότητες και πρακτικές πληροφορίες.......................................... 12 4.3.4 Βινυλικού εστέρα...........................................................................................12 4.3.4.1 Εφαρμογές.............................................................................. 12 4.3.4.2 Ιδιότητες και πρακτικές πληροφορίες.......................................... 12 Αστάρια Μεταλλικού Ψευδαργύρου ...............................................................................12 4.4.1 Αστάρια Οργανικού Ψευδαργύρου .................................................................13 4.4.1.1 Εφαρμογές.............................................................................. 13 4.4.1.2 Ιδιότητες και πρακτικές πληροφορίες.......................................... 13 4.4.2 Αστάρια Ανόργανου Ψευδαργύρου ................................................................13 4.4.2.1 Εφαρμογές.............................................................................. 13 4.4.2.2 Ιδιότητες και πρακτικές πληροφορίες.......................................... 13 Υδατικές Διασπορές.......................................................................................................13 4.5.1 Συμπολυμερή οξεικού πολυβινυλεστέρα (PVA)...............................................14 4.5.2 Ακρυλικά .......................................................................................................14 Υπάρχουν και άλλοι ιδιόμορφοι τρόποι σχηματισμού υμένα ...........................................145ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΧΡΩΜΑΤΩΝ ........................................................156ΧΡΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ......................................................................................16Πίνακας Περιεχομένων1 7ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ - ΠΡΟΤΥΠΑ / ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ......................................17 7.1 7.2 7.38ΠΟΙΟΤΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ – ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ...............................................................19 8.1 8.28.3 9Τυποποίηση χρωμάτων στην Ελλάδα.............................................................................17 Διεθνής Τυποποίηση......................................................................................................17 7.2.1 Διεθνής Οργανισμός Τυποποίησης ISO...........................................................17 7.2.2 Ευρωπαϊκή Τυποποίηση .................................................................................17 Ελληνικά Πρότυπα.........................................................................................................17 7.3.1 Πρώτες Ύλες .................................................................................................18 7.3.2 Γενικές Μέθοδοι Δοκιμών...............................................................................18 7.3.3 Πρότυπα/Προδιαγραφές ετοίμων προϊόντων ..................................................18 7.3.4 Πρότυπα Εφαρμογής .....................................................................................18 7.3.5 Πρότυπα ορολογίας .......................................................................................18 7.3.6 Συντηρητικά ξύλου ........................................................................................18 7.3.7 Πρότυπα πυροπροστασίας .............................................................................19 Ιδιότητες Ιδιότητες 8.2.1 8.2.2 8.2.3 8.2.4 8.2.5 8.2.6 Ιδιότητεςυγρού χρώματος ............................................................................................19 χρώματος κατά την εφαρμογή (βαφή) ...........................................................20 Χρόνος ξήρανσης...........................................................................................20 Χρόνος πλήρους αντίδρασης (full curing) .......................................................21 Ευκολία εφαρμογής .......................................................................................21 Δάκρυσμα......................................................................................................21 Συμβατότητα με επιφάνεια ............................................................................21 Πάχος υγρού υμένα .......................................................................................21 ξηρού υμένα χρώματος ..................................................................................21ΤΥΠΟΙ ΧΡΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ .................................................22 9.1Μηχανισμός προστασίας έναντι της διάβρωσης..............................................................22 9.1.1 Ορισμός της διάβρωσης - Γενικά ....................................................................22 9.1.2 Παράγοντες που επηρεάζουν τη διάβρωση.....................................................23 9.1.3 Προστασία κατά της διάβρωσης.....................................................................2310ΕΠΙΛΟΓΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΧΡΩΜΑΤΩΝ ..........................................................................2411ΑΣΤΟΧΙΑ ΧΡΩΜΑΤΟΣ ..................................................................................................24 11.1 Προβλήματα και αστοχίες κατά την εφαρμογή...............................................................24 11.2 Προβλήματα κατά την αντίδραση ή ξήρανση .................................................................26 11.3 Προβλήματα και αστοχίες μετά την εφαρμογή...............................................................2612ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΧΡΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΛΥΨΗ .......................28 12.1 Πρότυπα Σχετικά Με Την Προετοιμασία.........................................................................28 12.2 Διαδικασία.....................................................................................................................28 12.3 Προετοιμασία Ανάλογα με το Είδος της Επιφάνειας........................................................29 12.3.1 Χαλύβδινες Επιφάνειες...................................................................................29 12.3.1.1 Μηχανική Προετοιμασία............................................................ 29 12.3.1.2 Χημική προετοιμασία ................................................................ 30 12.3.2 Ορυκτές Επιφάνειες .......................................................................................3013ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΧΡΩΜΑΤΟΣ ..............................................................................................3014ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΚΑΙ ΤΥΠΟΙ ΧΡΩΜΑΤΩΝ ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΕ ΤΟ ΧΡΩΜΑΤΙΖΟΜΕΝΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ...........................................................................................................31 14.1 Πέτρα – 14.1.1 14.1.2 14.1.3 14.1.4Πίνακας ΠεριεχομένωνΣκυρόδεμα – επιχρίσματα – κεραμικά υλικά .....................................................31 Χρώματα υδατικών διασπορών ......................................................................32 Χρώματα τοίχων με οργανικό διαλύτη............................................................32 Άλλα είδη χρωμάτων για τοίχους ...................................................................32 Βιομηχανικά Δάπεδα ......................................................................................33 14.1.4.1 Εποξειδικά αυτοεπιπεδούμενα δάπεδα ........................................ 33 14.1.4.2 Επαλειφόμενα δάπεδα .............................................................. 332 14.2 Μεταλλικές κατασκευές – Μέταλλα ................................................................................33 14.3 Ξύλο .............................................................................................................................34 14.4 Τεχνητή Ξυλεία .............................................................................................................36 14.4.1 Κόντρα Πλακέ................................................................................................36 14.4.2 Μοριοσανίδες.................................................................................................36 14.4.3 Ινοσανίδες.....................................................................................................36 14.5 Χρώματα Πυράντοχα και Χρώματα Πυροπροστασίας......................................................36 14.5.1 Πυράντοχα Χρώματα .....................................................................................37 14.5.2 Χρώματα Πυροπροστασίας.............................................................................37 14.5.2.1 Καύση .................................................................................... 37 14.5.2.2 Τρόποι Προστασίας από Φωτιά/ Φλόγα....................................... 37 14.5.2.3 Χρώματα Πυροπροστασίας........................................................ 38 15ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΧΡΩΜΑΤΩΝ...............................................3816ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ ........................................................................................3917ΔΙΑΚΙΝΗΣΗ – ΜΕΤΑΦΟΡΑ ..........................................................................................39ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ.........................................................................................................................40 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ...................................................................................................................42Πίνακας Περιεχομένων3 ΧΡΩΜΑΤΑ 1ΕΙΣΑΓΩΓΗ – ΟΡΙΣΜΟΙΤα χρώματα είναι υλικά, τα οποία εφαρμοζόμενα πάνω σε μια επιφάνεια, σχηματίζουν έναν υμένα πάνω σ’ αυτήν. Ο σκοπός της επικάλυψης μιας επιφάνειας με χρώμα μπορεί να είναι: ⇨ ⇨ ⇨κάλυψη (αδιαφάνεια) διακόσμηση (χρωματισμός= επίτευξη κάποιας απόχρωσης) προστασίαΣυνήθως τα χρώματα εφαρμόζονται ταυτόχρονα για δύο ή και για τους τρεις παραπάνω λόγους.2ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΧΡΩΜΑΤΩΝΚατά κανόνα τα χρώματα αποτελούνται σε βασικές γραμμές από τρία βασικά συστατικά: ⇨ Τον φορέα ή συνδετικό υλικό ⇨ Τα πιγμέντα ⇨ Τους διαλύτες καθώς και από ορισμένα πρόσθετα σε μικρότερο ποσοστό.2.1ΦορείςΟ φορέας ή συνδετικό υλικό είναι αυτός που μετά την ξήρανση του σχηματίζει τον υμένα (φιλμ) του χρώματος. Ο φορέας μπορεί να είναι κάποια φυσική ρητίνη ή λάδι, τροποποιημένα ή μη, κάποια συνθετική ρητίνη, ή κάποιο βερνίκι που παράγεται από συνδυασμό των παραπάνω. Συνήθως ο φορέας σήμερα αποτελείται από μία ή περισσότερες συνθετικές ρητίνες. Οι πιο διαδεδομένες από τις συνθετικές ρητίνες που χρησιμοποιούνται σήμερα είναι: ⇨ ⇨ ⇨ ⇨ ⇨ ⇨ ⇨ ⇨ ⇨αλκυδικές (κυρίως) εποξεικές, πολυουρεθάνης, ακρυλικές, βινυλικές, σιλικόνης, χλωριωμένου καουτσούκ, πολυεστέρες, εστέρες κυτταρίνης και άλλες.Συνήθως οι ρητίνες είναι σε μορφή διαλυόμενη σε οργανικούς διαλύτες, αλλά μπορεί να είναι και σε υδατικές διασπορές, γαλακτώματα, υδατοδιαλυτές μορφές ή άλλα. Βέβαια πολλές συνθετικές ρητίνες έχουν σαν βάση είτε λάδια, είτε φυσικές ρητίνες ή και τα δύο.2.2ΠιγμένταΜέσα στον φορέα είναι διεσπαρμένα ένα ή περισσότερα πιγμέντα. Τα πιγμέντα δίνουν στο χρώμα την αδιαφάνεια, και επομένως την καλυπτικότητα, το χρώμα (απόχρωση), και σε ορισμένες περιπτώσεις κάποια άλλη λειτουργικότητα, όπως την αντιδιαβρωτική προστασία στα αντισκωριακά, την τοξικότητα στα υφαλοχρώματα και άλλα. Εκτός από τα πρωτεύοντα πιγμέντα που έχουν τους παραπάνω ρόλους, υπάρχουν και τα δευτερεύοντα, που ονομάζονται και πληρωτικά υλικά (fillers, extenders). Τα πληρωτικά υλικά βοηθούν τα πρωτεύοντα πιγμέντα να αναπτυχθούν καλύτερα και το χρώμα να αποκτήσει όλες τις απαιτούμενες ιδιότητες χωρίς υπερβολική αύξηση του κόστους. Συνήθως τα πιγμέντα είναι ανόργανες ουσίες σε σκόνη. Μερικές χρωστικές όπως π.χ. οι περισσότερες κόκκινες είναι οργανικές. Τα πιο διαδεδομένα πιγμέντα είναι:Χρώματα4 ⇨ ⇨ ⇨ ⇨ ⇨ ⇨ ⇨ ⇨ ⇨Λευκά: Διοξείδιο τιτανίου, οξείδιο ψευδαργύρου, λιθοπόνιο Μαύρα: Αιθάλη, οξείδιο σιδήρου (μαύρο- μαγνητίτης) Μπλε: Φθαλοκυανίνες (οργανικά), σιδηροκυανιούχος σίδηρος (milori, Prussian blue) Κίτρινα: Οξείδιο σιδήρου (ώχρα), χρωμικός μόλυβδος, οργανικά πιγμέντα Κόκκινα: Οξείδια σιδήρου (κόκκινα- αιματίτης), οργανικές λάκκες, άλατα μολυβδαινίου, άλατα καδμίου Πράσινα: Οξείδιο χρωμίου, οργανικά πιγμέντα, συνδυασμοί κίτρινων και μπλε πιγμέντων Μεταλλικά: Αλουμίνιο, ψευδάργυρος, μπρούντζος Αντισκωριακά: Μίνιο (επιτεταρτοξείδιο μολύβδου), χρωμικός ψευδάργυρος, φωσφορικός ψευδάργυρος Πληρωτικά υλικά: Θειικό βάριο, ανθρακικό ασβέστιο, τάλκης, μίκα, πυριτικά άλατα, καολίνης2.3ΔιαλύτεςΟι διαλύτες έχουν παροδική χρήση, όσο το χρώμα βρίσκεται σε υγρή κατάσταση. Βέβαια δίνουν στο χρώμα και ορισμένες ιδιότητες, όπως την ικανότητα “απλώματος” (flow), χωρίς την δημιουργία γραμμών από το πινέλο και πολλές άλλες. ΅Στην χρωματοβιομηχανία χρησιμοποιούνται: ⇨ ⇨ ⇨ ⇨ ⇨ ⇨Υδρογονάνθρακες: White spirit (υποκατάστατο νεφτιού), ξυλόλη, τολουόλη, νάφθες Αλκοόλες: Βουτανόλες, ισοπροπανόλη Εστέρες: Οξεικός αιθυλεστέρας και βουτυλεστέρας κ.ά. Κετόνες: MIBK (μεθυλοισοβουτυλοκετόνη), ΜΕΚ Γλυκολαιθέρες και άλλοι διαλύτες. Στους διαλύτες μπορεί κανείς να συμπεριλάβει και το νερό των υδατοδιαλυτών χρωμάτων.Οι υδρογονάνθρακες είναι με μεγάλη διαφορά ο πλέον χρησιμοποιούμενος διαλύτης στα χρώματα, και μάλιστα το white spirit στα συνήθη χρώματα πινέλου.2.4ΠρόσθεταΕκτός από τα παραπάνω συστατικά, στα χρώματα περιέχονται και άλλα συστατικά - πρόσθετα σε μικρότερα ποσοστά, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ο ρόλος τους είναι εξ ίσου μικρός. Ενδεικτικά μερικά πρόσθετα είναι τα στεγνωτικά (καταλύτες για την οξείδωση), αντιπετσωτικά, αντικαθιζητικά, βοηθητικά “στρωσίματος” επιφάνειας (συνήθως τασιενεργά υλικά), διαβρέκτες για την επιτυχή ανάμιξη ανόργανων πιγμέντων με οργανικούς φορείς, αντιαφριστικά και πολλά άλλα.3ΓΕΝΙΚΗ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΧΡΩΜΑΤΩΝΗ πιο συνήθης ταξινόμηση των φορέων και εξ αυτού των χρωμάτων είναι με βάση τον τρόπο σχηματισμού του υμένα (δηλαδή τον τρόπο που ξηραίνεται ο φορέας). Οι βασικότερες κατηγορίες χρωμάτων μ’ αυτή την ταξινόμηση είναι: Οξειδωτικής ξήρανσης Αλκυδικά Άλλα Φυσικής ξήρανσης (εξάτμισης) Βινυλικά Χλωριωμένου καουτσούκ Ακρυλικά Χημικής αντίδρασης Εποξειδικά: Καθαρά εποξειδικά Εποξυ-φαινολικά Εποξειδικά λιθανθρακόπισσας Εποξειδικές μαστίχες Εποξειδικά ελεύθερα διαλυτών Εποξειδικά ΥδατικάΧρώματα5 Πολυουρεθανικά Πολυεστερικά Βινυλικού εστέρα Υδατικές Διασπορές Συμπολυμερή οξεικού πολυβινυλεστέρα (PVA): Συμπολυμερή PVA/ VEO-VA Συμπολυμερή PVA/ Ακρυλικά Ακρυλικά: Καθαρά Ακρυλικά Συμπολυμερή Ακρυλικά/ Στυρενίου Αστάρια Ψευδαργύρου Οργανικού Ανόργανου4ΤΥΠΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ – ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΩΝ ΧΡΩΜΑΤΩΝ4.1Οξειδωτικής ξήρανσηςΣτην κατηγορία αυτή ανήκουν οι αλκυδικές ρητίνες, τα λάδια, και μερικές άλλες ρητίνες. Αυτές κατά την ξήρανση οξειδώνονται από τον ατμοσφαιρικό αέρα και έτσι σχηματίζεται ο υμένας. 4.1.1ΑλκυδικάΗ κατηγορία των αλκυδικών χρωμάτων περιλαμβάνει πολλούς διαφορετικούς τύπους χρωμάτων με διαφορετικές ιδιότητες. Χρησιμοποιούνται περισσότερο για διακοσμητικούς λόγους, κυρίως σε ξύλα, μέταλλα κτλ. Τα αλκυδικά χρώματα έχουν μακρά παράδοση σε συστήματα αντιδιαβρωτικής προστασίας, και διατηρούν σε αρκετό βαθμό τη θέση τους έναντι νεότερων, πιο εξελιγμένων συστημάτων. Γι αυτό και συχνά αποκαλούνται και συμβατικά χρώματα.4.1.1.1 Εφαρμογές Αλκυδικά συστήματα με «μεγάλο μήκος» (υψηλή περιεκτικότητα) ελαίου (long oil) χρησιμοποιούνται συχνά για χρώματα εσωτερικής και εξωτερικής οικιακής χρήσης σε κατασκευές από ξύλο, ως διακοσμητικά χρώματα και ως αντιδιαβρωτικά χρώματα. Οι γνωστές «ριπολίνες» είναι το κυριότερο είδος αυτής της κατηγορίας. Μάλιστα η λέξη «ριπολίνη» έχει παραμείνει από μια παλαιά μάρκα τέτοιων χρωμάτων (Ripolin, από την Γαλλία). Με «μέσο μήκος» ελαίου (μέση περιεκτικότητα σε έλαιο- medium oil) χρησιμοποιούνται σε διακοσμητικά χρώματα καθώς και σε πατώματα και άλλες χρήσεις όπου απαιτείται υψηλή αντοχή σε φθορά. Επίσης χρησιμοποιούνται ως χρώματα τελικής στρώσης για αντιδιαβρωτική προστασία. Χρώματα με «μικρό μήκος ελαίου» (χαμηλή περιεκτικότητα σε έλαιο- short oil) χρησιμοποιούνται σε βιομηχανικά χρώματα, όπως τα χρώματα φούρνου ή διάφορα αστάρια ή τελικά ταχυστέγνωτα βιομηχανικά χρώματα. Τα αλκυδικά συστήματα είναι εύκολα στη συντήρηση. Επίσης αλκυδικές ρητίνες χρησιμοποιούνται ευρέως σε βερνίκια εξωτερικής και εσωτερικής χρήσης. Τα αλκυδικά χρώματα δεν χρησιμοποιούνται ποτέ σε χρήσεις κάτω από την επιφάνεια του νερού - σε εμβάπτιση - καθώς δεν έχουν επαρκή αντοχή σε διαρκή επαφή με το νερό ή υγρασία. Επιπλέον δεν συνιστώνται ποτέ για εφαρμογή σε αστάρια ψευδαργύρου ή γαλβανισμένη λαμαρίνα, ούτε σε τοίχους χωρίς ειδική προεργασία, λόγω σαπωνοποίησης και απώλειας πρόσφυσης.4.1.1.2 Ιδιότητες και πρακτικές πληροφορίες Τα αλκυδικά αντισκωριακά αστάρια περιέχουν αντιδιαβρωτικά ψευδάργυρο τα οποία εμποδίζουν τη διάβρωση του χάλυβα.πιγμένταόπως φωσφορικόΤα αλκυδικά χρώματα παρουσιάζουν καλή διείσδυση. Μια προεργασία σύμφωνα με τα πρότυπα St 2 με St 3 είναι συνήθως επαρκής για ξηρές, εσωτερικές επιφάνειες. Τα αλκυδικά χρώματα δεν συνιστώνται σε επιφάνειες από σκυρόδεμα λόγω της μειωμένης αντοχής τους σε αλκαλικό περιβάλλον - σαπωνοποίηση των αλκυδικών εστέρων λόγω αντίδρασης με τα αλκαλικά του σκυροδέματος.Χρώματα6 Τα αλκυδικά χρώματα, που ξηραίνονται με οξείδωση, έχουν διάφορα στάδια ξήρανσης. Στην αρχή εξατμίζεται ο διαλύτης. Αργότερα αρχίζει η οξείδωση. Σε λίγες ώρες τελειώνει η πρώτη ξήρανση και ύστερα η οξείδωση συνεχίζεται για λίγες μέρες, κατά τις οποίες η σκληρότητα του χρώματος αυξάνει συνεχώς. Συνοψίζοντας τις ιδιότητες των αλκυδικών χρωμάτων έχουμε τα εξής: Πλεονεκτήματα 1 2 3 4 5 6 7 8 9Εύκολη εφαρμογή με βούρτσα, πιστόλι ή ρολό Καλή διαβροχή Καλή πρόσφυση και διείσδυση στην επιφάνεια Αρκετά καλή εξωτερική αντοχή Υψηλή στιλπνότητα και σταθερότητα χρώματος Προϊόν ενός συστατικού, εύκολο στη χρήση Εύκολες διορθώσεις λεπτομερειών κατά την εφαρμογή Εύκολη συντήρηση χωρίς πολύπλοκες προεργασίες Καλό στρώσιμο Περιορισμοί1 2 3 4 5Ελλιπής χημική αντοχή, ιδιαίτερα σε αλκαλικά Περιορισμένη αντοχή στο νερό. Ανθεκτικά σε συνήθεις συνθήκες εξωτερικής υγρασίας, δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν κάτω από το νερό ή σε συνθήκες υψηλής υγρασίας. Περιορισμένη αντοχή σε διαλύτες. "Φουσκώνουν" σε επαφή με ισχυρούς διαλύτες όπως η ξυλόλη, οι κετόνες, οι αλκοόλες και οι χλωριωμένοι υδρογονάνθρακες. Δεν πρέπει να επαναβάφονται με χρώματα που περιέχουν τέτοιους διαλύτες. Δεν χρησιμοποιούνται με αστάρια ψευδαργύρου (κίνδυνος σαπωνοποίησης) Το πάχος εφαρμογής περιορίζεται σε 30-50 μm, το πολύ 80 μm για συγκεκριμένους τύπους.Υπάρχουν και ορισμένες αλκυδικές ρητίνες τροποποιημένες, για βελτίωση των ιδιοτήτων τους. Με αυτές παράγονται χρώματα για ειδικότερες χρήσεις. Μια συνήθης τροποποίηση αλκυδικής ρητίνης είναι με ουρεθάνη. Χρησιμοποιείται για χρώματα και βερνίκια ενός πάντοτε συστατικού, αλλά με λίγο καλύτερες αντοχές. Παραδείγματα είναι βερνίκια και χρώματα πατωμάτων και ξύλων γενικότερα. Επίσης στην ίδια κατηγορία ανήκουν και τα ελαιοχρώματα που παράγονται με βάση λάδια ξηραινόμενα. Αυτά όμως σήμερα πρακτικά δεν χρησιμοποιούνται, είναι πολύ παλαιάς τεχνολογίας. Το όνομα ελαιοχρώματα έχει παραμείνει όμως και μερικές φορές χρησιμοποιείται καταχρηστικά για τα αλκυδικά χρώματα. Στην κατηγορία χρωμάτων που ξηραίνονται με οξείδωση ανήκουν και τα χρώματα με βάση ρητίνες εποξειδικού εστέρα. Αυτά είναι πάντοτε ενός συστατικού. Πολύ σπάνια χρησιμοποιούνται σε οικοδομικές χρήσεις. Οι ρητίνες εποξειδικού εστέρα έχουν εφαρμογή περισσότερο για βιομηχανικά και ναυτιλιακά χρώματα.4.2Φυσικής ξήρανσης (εξάτμισης)Με εξάτμιση του διαλύτη ξηραίνονται τα μεγαλομοριακά πολυμερή, όπως είναι οι βινυλικές ρητίνες, οι ακρυλικές, το χλωριωμένο καουτσούκ κτλ. Σ’ αυτά ο πολυμερισμός έχει τελειώσει κατά την παραγωγή της ρητίνης και ο σχηματισμός του υμένα είναι μόνο φυσική διεργασία (εξάτμιση). Χρησιμοποιήθηκαν για πολλά χρόνια, ιδιαίτερα σε βιομηχανικές χρήσεις, αλλά η υψηλή περιεκτικότητά τους σε πτητικά αναγκάζει τα συστήματα αυτά σε σταδιακή απόσυρση. Επειδή οι ρητίνες στα συστήματα φυσικής ξήρανσης αποτελούνται από μόρια μεγάλου μήκους, απαιτείται συνήθως μεγάλη περιεκτικότητα σε διαλύτες. Τα τελευταία χρόνια προτιμώνται ρητίνες με μικρότερο μήκος αλυσίδας. Τα περισσότερα χρώματα προστατεύουν το υπόστρωμα με τη δημιουργία φράγματος μεταξύ του υποστρώματος και του περιβάλλοντος. Ουσιαστικά, όσο πιο μεγάλο το πάχος του στρώματος, τόσο καλύτερη και η προστασία που παρέχει - με μέγιστο επιτρεπτό το αναφερόμενο πάχος στο τεχνικό φυλλάδιο του χρώματος. Τα χρώματα φυσικής ξήρανσης αποδίδουν μέτριο προς υψηλό πάχος στρώσης σε κανονικές εφαρμογές.Χρώματα7 Τα χρώματα που ξηραίνονται με εξάτμιση συνήθως στεγνώνουν αρκετά γρήγορα. Η ξήρανση είναι δυνατή ακόμα και σε χαμηλές θερμοκρασίες (γύρω στο 0°C), σε αντίθεση με τα άλλα χρώματα. Σ’ αυτά η τελική σκληρότητα επιτυγχάνεται από την πρώτη μέρα. Το πρόβλημα τους είναι ότι επαναδιαλύονται στους διαλύτες τους και επομένως δεν έχουν καλή αντοχή σε διαλύτες, πετρελαιοειδή και λάδια. 4.2.1Βινυλικά4.2.1.1 Εφαρμογές Χρησιμοποιήθηκαν ευρέως ως βιομηχανικά χρώματα για χημικές μονάδες, διυλιστήρια, δεξαμενές και γέφυρες.4.2.1.2 Ιδιότητες και πρακτικές πληροφορίες Τα βινυλικά χρώματα έχουν παρόμοιες ιδιότητες με τα χρώματα χλωριωμένου καουτσούκ. Αυτές είναι ισχυρό σφράγισμα, χημική αντοχή, καλή εξωτερική αντοχή, και αντοχή σε τριβή και πρόσκρουση. Τα βινυλικά παρέχουν καλή μόνωση από την υγρασία και το οξυγόνο, καθώς και αντοχή στο νερό, τα αλκάλια και τα οξέα. Ενός συστατικού, εφαρμόζονται εύκολα με πιστόλι airless, ρολό και βούρτσα. Τα χρώματα φυσικής ξήρανσης μπορούν να επαναδιαλυτοποιηθούν, συνεπώς έχουν άριστη συμπεριφορά σε επαναβαφή, ακόμη και μετά από πολλά χρόνια έκθεσης. Επίσης ξηραίνονται γρήγορα, ακόμη και σε χαμηλές θερμοκρασίες. Λόγω του μεγάλου μοριακού βάρους των ρητινών τους, τα βινυλικά χρώματα απαιτούν μεγάλες ποσότητες ισχυρών διαλυτών για να διατηρούν το χρώμα στην υγρή φάση κατά την εφαρμογή. Εξάλλου, λόγω της περιορισμένης τους διαβροχής, απαιτούν προεργασία της επιφάνειας με αμμοβολή κατά το πρότυπο Sa 2 1/2. Εναλλακτικά, εφαρμόζονται επάνω σε προσωρινό αστάρι (shopprimer) όταν αυτό είναι άθικτο. Τα βινυλικά επίσης έχουν ένα περιορισμό στο πάχος του εφαρμοζόμενου υμένα, καθώς υπερβολικό πάχος μπορεί να εγκλωβίσει αέρα μέσα στο φιλμ του χρώματος. Γενικά τα βινυλικά χρώματα δεν αντέχουν σε μακροχρόνια έκθεση σε θερμοκρασίες υψηλότερες από 75 - 80 οC, αφού προκαλείται αποσύνθεση του χρώματος, με κιτρίνισμα και αποσάθρωση της επιφάνειας. 4.2.2Χλωριωμένου καουτσούκ4.2.2.1 Εφαρμογές Χρησιμοποιούνται ευρέως ως βιομηχανικά χρώματα για χημικές μονάδες, διυλιστήρια, δεξαμενές και γέφυρες.4.2.2.2 Ιδιότητες και πρακτικές πληροφορίες Τα χρώματα χλωριωμένου καουτσούκ (ΧΚ) έχουν παρόμοιες ιδιότητες με τα βινυλικά, όπως ισχυρή σφράγιση (barrier) χημικές αντοχές, εξωτερική αντοχή και καλή αντοχή στην τριβή και την πρόσκρουση. Όπως όλα τα χρώματα φυσικής ξήρανσης, είναι δυνατό να επαναδιαλυτοποιηθούν. Αυτό έχει ως πλεονέκτημα την ευελιξία στην επαναβαφή, με μειονέκτημα την έλλειψη αντοχής στους περισσότερους διαλύτες. Το φιλμ μπορεί να καταστραφεί με την επαφή του με κάποιο διαλύτη, ενώ υπάρχει πάντα και το ενδεχόμενο της παγίδευσης του διαλύτη μέσα στη στρώση του χρώματος. Αυτό συμβαίνει ιδιαίτερα κατά την επαναβαφή ενός συστήματος χλωριωμένου καουτσούκ σε χαμηλές θερμοκρασίες. Τα συστήματα ΧΚ έχουν πολύ καλή αντοχή στο νερό, ενώ είναι αρκετά ανθεκτικά στα οξέα, τα αλκάλια, και τα περισσότερα διαβρωτικά χημικά. Εντούτοις, η αντοχή τους σε φυτικά και ζωικά έλαια είναι περιορισμένη. Λόγω του μεγάλου μοριακού βάρους των ρητινών τους, τα χρώματα ΧΚ απαιτούν μεγάλες ποσότητες ισχυρών διαλυτών για να διατηρούν το χρώμα στην υγρή φάση κατά την εφαρμογή. Εξάλλου, λόγω της περιορισμένης τους διαβροχής, απαιτούν προεργασία της επιφάνειας με αμμοβολή κατά το πρότυπο Sa 2 1/2. Εναλλακτικά, εφαρμόζονται επάνω σε προσωρινό αστάρι (shopprimer) όταν αυτό είναι σε άριστη κατάσταση.Χρώματα8 Γενικά τα χρώματα ΧΚ δεν αντέχουν σε μακροχρόνια έκθεση σε θερμοκρασίες υψηλότερες από 70 οC, αφού προκαλείται χημική αποσύνθεση του χρώματος, με δημιουργία υδροχλωρικού οξέος ως κύριο παραπροϊόν της αντίδρασης. Τα χρώματα ΧΚ χρησιμοποιούνται με επιτυχία για πισίνες. Το πλεονέκτημα τους έναντι των εποξειδικών/πολυουρεθανικών συστημάτων είναι ότι συντηρούνται (επαναβάφονται) ευκολότερα. 4.2.3ΑκρυλικάΤα ακρυλικά χρώματα της κατηγορίας αυτής είναι τα ακρυλικά διαλύτου (θερμοπλαστικά ακρυλικά). Πρέπει να δοθεί προσοχή, διότι υπάρχουν πολλών ειδών ακρυλικά χρώματα: τα ακρυλικά διαλύτου που υπάγονται σ’ αυτή την κατηγορία, τα ακρυλικά γαλακτώματα (βλ. 4.4.2) και τα ακρυλικά 2 συστατικών (ακρυλικές πολυουρεθάνες, βλ. 4.3.2)4.2.3.1 Εφαρμογές Οι ακρυλικές ρητίνες χαρακτηρίζονται από το λευκό τους χρώμα (water-white) την αντοχή τους στην αλλαγή απόχρωσης με το χρόνο, και την άριστη διαφάνειά τους. Χρησιμοποιούνται ευρέως ως επανοχρώματα (τελικά χρώματα) σε βινυλικά και χρώματα χλωριωμένου καουτσούκ, και εφαρμόζονται σε πάχος περίπου 50 μικρών. Ορισμένα ακρυλικά χρώματα της κατηγορίας αυτής είναι κατάλληλα για την βαφή πάνω σε πλαστικές ύλες. Τα ακρυλικά χρώματα είναι πολύ κατάλληλα για εφαρμογή σε πέτρες, τσιμέντο, σκυρόδεμα και άλλες επιφάνειες τοίχων. Υπάρχουν στην αγορά πολλά τέτοια χρώματα, συνήθως με το όνομα «μπετοχρώματα» ή και «τσιμεντοχρώματα». Είναι πολύ ανθεκτικά στις καιρικές συνθήκες και στο νερό της βροχής, επίσης αντέχουν πολύ στην αλκαλικότητα του τσιμέντου και έτσι δεν καταστρέφονται. Τα ακρυλικά τσιμεντοχρώματα στους τοίχους έχουν το πλεονέκτημα ότι ενώ δεν επιτρέπουν στο νερό της βροχής να περάσει δια μέσου του υμένα στον τοίχο, είναι διαπερατά από τους υδρατμούς και έτσι επιτρέπουν στον τοίχο να «αναπνέει». Πολύ διαδεδομένα στην αγορά είναι και τα αστάρια τοίχου με βάση διαλύτη, γνωστά με το όνομα «αστάρι διαλύτου» ή «αστάρι νεφτίσιο». Και αυτά παράγονται με βάση ακρυλικές ρητίνες διαλύτου. 4.2.4ΆλλαΣτην ίδια κατηγορία των χρωμάτων που ξηραίνονται με εξάτμιση ανήκουν και μερικές φυσικές ρητίνες, καθώς και οι ρητίνες υδρογονάνθρακος και οι νιτροκυτταρίνες. Οι φυσικές ρητίνες είναι παλαιάς τεχνολογίας και δεν χρησιμοποιούνται πολύ σήμερα, εκτός από ορισμένα ειδικά βερνίκια. Οι ρητίνες υδρογονάνθρακος χρησιμοποιούνται για μερικές βιομηχανικές χρήσεις καθώς και για ορισμένα μεταλλικά χρώματα αλουμινίου και μπρούντζου, για διακοσμητικές χρήσεις και για θερμά μεταλλικά αντικείμενα. Η νιτροκυτταρίνη χρησιμοποιείται όλο και λιγότερο σήμερα, περισσότερο για βερνίκια και ελάχιστα για μερικά χρώματα επίπλων πολύ ταχείας ξήρανσης.4.3Χρώματα Χημικής αντίδρασηςΤα πιο συνηθισμένα χρώματα αντίδρασης σε βιομηχανικές εφαρμογές είναι τα λεγόμενα χρώματα 2 (ή πολλαπλών) συστατικών. Τα χρώματα αυτά παραδίδονται για χρήση σε 2 (ή περισσότερες) συσκευασίες. Αμέσως πριν τη χρήση αναμιγνύονται τα 2 συστατικά. Σ’ αυτά οι φορείς μπορεί να είναι εποξειδικές ρητίνες με τον σκληρυντή τους (αμίνες, πολυαμίδια, κτλ.), πολυουρεθάνες (σχηματίζονται από ισοκυανικές ρητίνες στο ένα συστατικό και ρητίνες περιέχουσες υδροξύλια στο άλλο), πολυεστέρες με τον καταλύτη και τον επιταχυντή και άλλα. Τα 2 συστατικά παραδίδονται στον καταναλωτή χωριστά, διότι από την στιγμή της ανάμιξης αρχίζει η χημική αντίδραση, η οποία μέσα σε λίγες ώρες τελειώνει και το χρώμα πήζει. Συχνά μερικοί ονομάζουν το δεύτερο συστατικό των χρωμάτων της κατηγορίας αυτής «καταλύτη». Αυτό είναι λάθος, διότι το δεύτερο συστατικό συμμετέχει στην χημική αντίδραση στοιχειομετρικά, ενώ ο καταλύτης χρησιμεύει απλά για να επιταχύνει μια αντίδραση χωρίς να συμμετέχει ποσοτικά. Στην ίδια κατηγορία χρωμάτων χημικής αντίδρασης υπάγονται και τα λεγόμενα χρώματα “φούρνου”. Αυτά αποτελούνται από 2 ειδών ρητίνες: ρητίνες που περιέχουν υδροξύλια (αλκυδικές ειδικού τύπου, ακρυλικές,...) και ρητίνες αζωτούχες (μελαμίνης-φορμαλδεΰδης, ουρίας-φορμαλδεΰδης,...) οι οποίες αντιδρούν και πολυμερίζονται σε κάποια υψηλή σχετικά θερμοκρασία, συνήθως μεταξύ 100-150°C ή και υψηλότερες. Τα χρώματα αυτά, μετά την εξάτμιση των διαλυτών, “ψήνονται” σε φούρνο στην κατάλληλη θερμοκρασία για ορισμένο χρόνο.Χρώματα9 4.3.1Εποξειδικά4.3.1.1 Εφαρμογές Ανάλογα με τους διάφορους τύπους εποξειδικών, οι χρήσεις τους έχουν ως εξής Καθαρά εποξειδικά Χημικές δεξαμενές, δεξαμενές πόσιμου νερού, σύστημα γενικής βιομηχανικής χρήσης. Απαιτούν αμμοβολή με ελάχιστο St 2½. Επίσης τα καθαρά εποξειδικά χρώματα χρησιμοποιούνται συχνά ως αστάρια σε συστήματα με τελικά χρώματα πολυουρεθάνης (βλ. 4.3.2) Εποξυ-φαινολικά Χημικές δεξαμενές, με καλύτερες ιδιότητες από τα καθαρά εποξειδικά. Έχουν μεγαλύτερη αντοχή σε ορισμένα χημικά καθώς και στην θερμοκρασία έναντι των καθαρών εποξειδικών. Απαιτούν αμμοβολή με ελάχιστο St 2 1/2. Εποξειδικά λιθανθρακόπισσας Δεξαμενές (εσωτερικά καθώς και εξωτερικά για υπόγειες δεξαμενές). Επίσης πολύ κατάλληλο χρώμα για την βαφή τοιχείου που θα καλυφθεί με χώμα (τοιχεία υπογείων, πρανών κτλ.) Εποξειδικές μαστίχες Πολλές εφαρμογές σε βιομηχανία και κατασκευές. Κατάλληλα για χρήση πάνω και κάτω από την επιφάνεια του νερού. Απαραίτητη η χρήση επανοχρώματος για έκθεση σε υπεριώδη ακτινοβολία. Καλή διείσδυση και πρόσφυση στις περισσότερες επιφάνειες. Εποξειδικά χωρίς διαλύτες (ελεύθερα διαλυτών) Δεξαμενές πόσιμου νερού και όπου οι περιβαλλοντικοί περιορισμοί είναι καθοριστικοί Υδατικά Εποξειδικά Με διαλύτη το νερό, τα συστήματα αυτά έχουν χαμηλή οσμή, δεν είναι εύφλεκτα, και μπορούν να εφαρμοστούν σε υγρές επιφάνειες, εφόσον η θερμοκρασία και η υγρασία του περιβάλλοντος είναι μέσα στα όρια εφαρμογής του χρώματος. Επίσης έχουν άριστη πρόσφυση στα περισσότερα υποστρώματα. Εφόσον γίνεται καλός έλεγχος στις συνθήκες εφαρμογής, η οποία είναι πιο απαιτητική από ότι στα συμβατικά εποξειδικά, οι ιδιότητες του τελικού χρώματος είναι σχεδόν εφάμιλλες, με την εξαίρεση των ελαφρά μειωμένων χημικών αντοχών για τα υδατοδιαλυτά. Εξάλλου, τα υδατοδιαλυτά εποξειδικά αραιώνονται μέχρι και ενός ποσοστού προκειμένου να μην αποσταθεροποιηθεί η βάση του χρώματος - συνήθως ένα 20% είναι εφικτό χωρίς προβλήματα. Ο χρόνος ζωής δοχείου είναι μικρότερος από τα αντίστοιχα εποξειδικά συστήματα διαλύτη, ενώ πολύ συχνά δεν γίνεται αντιληπτό ότι έχει ξεπεραστεί ο χρόνος ζωής δοχείου (pot life), αφού το ιξώδες του χρώματος παραμένει σταθερό με το χρόνο. Υδατοδιαλυτό εποξειδικό αστάρι εμφανίζει καλές αντιδιαβρωτικές ιδιότητες με καλή αντοχή στο νερό, δυνατότητα γρήγορης επαναβαφής, αντιδρά και στους 5ο C, και εμφανίζει καλή πρόσφυση και στο αλουμίνιο. Ενδιάμεσα χρώματα χρησιμοποιούνται σε συνδυασμό υδατοδιαλυτού εποξειδικού ασταριού ή και συμβατικού αντίστοιχου (υβριδικό σύστημα). Υδατοδιαλυτό εποξειδικό αστάρι ψευδαργύρου (zinc rich) χρησιμοποιείται σε ένα αμιγώς υδατοδιαλυτό εποξειδικό σύστημα, ή σε συνδυασμό με ένα υδατοδιαλυτό ακρυλικό.4.3.1.2 Ιδιότητες και πρακτικές πληροφορίες Οι διαφορετικοί τύποι εποξειδικών χρωμάτων έχουν και διαφορετικές ιδιότητες. Εντούτοις, έχουν ορισμένα κοινά χαρακτηριστικά. Τα πιο σημαντικά είναι: Πλεονεκτήματα 1 2Καλή αντοχή στο νερό Καλή πρόσφυση στην επιφάνειαΧρώματα10 3 4 5 6 7 8Χημικές αντοχές Αντοχή σε αλκάλια Εξαιρετική αντοχή σε μηχανική καταπόνηση Μεγάλη διάρκεια ζωής Ορισμένα συστήματα είναι εγκεκριμένα για επαφή με τρόφιμα και πόσιμο νερό. Δυνατότητα για υψηλή περιεκτικότητα σε στερεά και χαμηλή σε πτητικά. Περιορισμοί1 2 3 4 5 6 7Χαμηλή αντοχή σε υπεριώδη ακτινοβολία, εμφανίζουν κιμωλίαση στο φως του ήλιου. Εφαρμογή και αντίδραση εξαρτώνται από τη θερμοκρασία περιβάλλοντος - κανονικά συστήματα απαιτούν θερμοκρασίες άνω των 10οC, συστήματα για χειμερινές συνθήκες μέχρι 5οC. Δυσκολία στην επαναβαφή μετά την αντίδραση Συστήματα δύο συστατικών, απαιτούν καλή ανάμιξη και πιθανόν να παρουσιάσουν υψηλές απώλειες. Μέτρια αντοχή στα οξέα Προκαλούν αλλεργίες Απαιτούν εξειδικευμένη γνώση για σωστή εφαρμογή.Στα χρώματα χημικής αντίδρασης κατατάσσονται και τα χρώματα φούρνου. Αυτά ξηραίνονται με «ψήσιμο» σε φούρνο, σε θερμοκρασία συνήθως από 100 – 160 oC ανάλογα με το είδος της ρητίνης. Όπως είναι ευνόητο δεν χρησιμοποιούνται καθόλου σε οικοδομικές χρήσεις. Είναι καθαρά βιομηχανικών εφαρμογών. Οι συνηθέστερη χρήση είναι για την βαφή οικιακών συσκευών. 4.3.2ΠολυουρεθανικάΠολυουρεθάνης 2 συστατικών. Έχουν εξαιρετική αντοχή στις καιρικές συνθήκες, το νερό, τα χημικά. Μεγάλη στιλπνότητα (εκτός από τα ματ και τα σατινέ) και σκληρότητα. Μειονεκτήματα τους είναι το σχετικά υψηλό κόστος και οι ισχυροί οργανικοί διαλύτες. Όμως τελευταία έχουν αναπτυχθεί χρώματα και βερνίκια πολυουρεθάνης 2 συστατικών με νερό αντί διαλύτη, σε καλές σχετικά ποιότητες. Έτσι το ένα σοβαρό μειονέκτημα δεν υφίσταται πλέον. Πολυουρεθάνης 1 συστατικού (καθαρή πολυουρεθάνη σε αντίθεση με τα τροποποιημένα αλκυδικά). Ξηραίνονται με την υγρασία της ατμόσφαιρας. Έχουν πολύ μεγάλη αντοχή, γυαλάδα, σκληρότητα. Μειονέκτημα το υψηλό κόστος, οι ισχυροί οργανικοί διαλύτες και ο κίνδυνος πολυμερισμού μέσα στο κουτί πριν την χρήση. Εδώ πρέπει να τονισθεί ένα θέμα που αφορά όλες τις πολυουρεθάνες, ενός και δύο συστατικών, νερού και διαλύτου, καθώς και τις αλκυδικές ουρεθανικές: Εάν η χρησιμοποιούμενη ισοκυανική ρητίνη είναι αρωματική, αφενός μεν είναι επιβλαβής για τους ανθρώπους και το περιβάλλον (στην αρχική της μορφή ως μονομερές ή ολιγομερές), αφετέρου δε οι αντοχές του επιχρίσματος στις καιρικές συνθήκες και κυρίως τον ήλιο δεν είναι καλές. Αντιθέτως οι αλειφατικές ισοκυανικές ρητίνες δίνουν μεγάλες αντοχές και είναι πιο φιλικές προς τον άνθρωπο και το περιβάλλον. Έχουν όμως σημαντικά μεγαλύτερο κόστος (πολλαπλάσιο) και το στέγνωμα τους είναι δυσκολότερο και απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή από τους παραγωγούς των επιχρισμάτων. Υπάρχουν επίσης και χρώματα αλκυδικά, με βάση αλκυδικές ρητίνες τροποποιημένες με ουρεθάνη. Αυτά όμως δεν ανήκουν σ’ αυτή την κατηγορία αλλά στην κατηγορία των αλκυδικών.4.3.2.1 Εφαρμογές Τα συστήματα δύο συστατικών έχουν πλήθος εφαρμογών, για υψηλές επιδόσεις σε μέταλλο, σκυρόδεμα, ξύλο και πλαστικό. Τα πολυουρεθανικά χρησιμοποιούνται κυρίως ως επανοχρώματα σε εποξειδικά συστήματα βαφής.4.3.2.2 Ιδιότητες και πρακτικές πληροφορίες Εμφανίζουν εξαιρετική διατήρηση στιλπνότητας και χρώματος σε εξωτερικές συνθήκες. Επιπλέον, είναι ανθεκτικά σε χημικά και διαλύτες. Ως χημικά αντιδρώντα χρώματα, ο χρόνος αντίδρασής τους εξαρτάται από τη θερμοκρασία, η οποία συνήθως οφείλει να είναι πάνω από 0ο C.Χρώματα11 4.3.3Πολυεστερικά4.3.3.1 Εφαρμογές Τα πολυεστερικά χρώματα είναι γρήγορης αντίδρασης, μεγάλου πάχους χρώματα, τα οποία ενισχύονται με νιφάδες γυαλιού. Προσδίδουν μακροχρόνια προστασία σε μεταλλικές κατασκευές γενικά, ειδικότερα σε αντικείμενα που υφίστανται μακροχρόνια υψηλές μηχανικές καταπονήσεις. Επίσης μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε κατασκευές σκυροδέματος. Είναι γνωστά για την αντοχή τους σε διαλύτες, χημικά, νερό και διάβρωση (erosion).4.3.3.2 Ιδιότητες και πρακτικές πληροφορίες Συνήθως είναι συστήματα δύο συστατικών, και εφαρμόζονται σε κανονικές θερμοκρασίες. Έχουν σχετικά μικρό χρόνο ζωής δοχείου και πρέπει να εφαρμόζονται από ειδικά airless πιστόλια. Συνήθως αντιδρούν εντός δύο ωρών από την εφαρμογή και μπορούν να εφαρμοστούν σε πάχη 600-1500 μικρών ανά στρώση. Παρουσιάζουν άριστη αντοχή στο νερό και την υγρασία, και προτιμώνται για εφαρμογές όπου υπάρχει έκθεση σε γλυκό ή θαλασσινό νερό. Επίσης έχουν καλή χημική αντοχή σε αργό πετρέλαιο, λιπαντικά λάδια, διαλύματα αλάτων, καθώς και σε πολλά οξέα και διαλύτες. Εντούτοις, έχουν περιορισμένη αντοχή σε αλκαλικό περιβάλλον. Λόγω του υψηλού πάχους εφαρμογής των συστημάτων αυτών, είναι βασική η σωστή προεργασία της επιφάνειας. Τόσο οι επιφάνειες από χάλυβα, όσο και αυτές από σκυρόδεμα πρέπει να υφίστανται αμμοβολή με ψήγματα (grit blasting). Για χάλυβα, το ελάχιστο είναι Sa2½ . Σε επιφάνειες σκυροδέματος, πρέπει να εφαρμόζεται ένα σφραγιστικό βινυλικού εστέρα προκειμένου να εξασφαλίζεται η καλή πρόσφυση για το πολυεστερικό χρώμα. 4.3.4Βινυλικού εστέρα4.3.4.1 Εφαρμογές Τα χρώματα βινυλικού εστέρα είναι γνωστά για την καλή τους αντοχή σε διαλύτες και χημικά. Δίνουν λύσεις, ιδιαίτερα σε προστασία εσωτερικού δεξαμενών. Είναι αποτελεσματικά σε προστασία από μια σειρά από χημικά, συμπεριλαμβανομένης της αμόλυβδης βενζίνης. Γενικά έχουν καλύτερες χημικές αντοχές από τα πολυεστερικά χρώματα. Έχουν καλύτερη αντοχή σε διαλύτες, πολύ καλύτερη αντοχή σε αλκαλικό περιβάλλον, και ελαφρώς καλύτερη αντοχή σε οξέα. Η αντοχή τους σε θερμοκρασία είναι επίσης μεγαλύτερη.4.3.4.2 Ιδιότητες και πρακτικές πληροφορίες Οι βινυλικοί εστέρες είναι χρώματα δύο συστατικών, που εφαρμόζονται σε κανονική θερμοκρασία. Έχουν σχετικά μικρό χρόνο ζωής δοχείου και πρέπει να εφαρμόζονται από ειδικά airless πιστόλια. Προσφέρουν πολύ καλή πρόσφυση σε αμμοβολισμένο χάλυβα ή σκυρόδεμα. Τόσο οι επιφάνειες από χάλυβα, όσο και αυτές από σκυρόδεμα πρέπει να υφίστανται αμμοβολή με ψήγματα (grit blasting). Για χάλυβα, το ελάχιστο είναι Sa 2½. Σε επιφάνειες σκυροδέματος, πρέπει να εφαρμόζεται ένα σφραγιστικό βινυλικού εστέρα προκειμένου να εξασφαλίζεται η καλή πρόσφυση για το κυρίως χρώμα. Οι βινυλικοί εστέρες δεν πρέπει να εφαρμόζονται σε παλαιό
Έχει δημοσιευτεί 1 σχόλιοΜετάβαση στην αρχή του άρθρου
21 Μαρτίου 2012Επιτροπή

Απαιτείται έλεγχος και επικαιροποίηση των αναφερομένων Προτύπων. Τα Εθνικά Πρότυπα ΕΛΟΤ είναι αρκετά παλιά και έχουν ήδη αντικατασταθεί από νεώτερα Ευρωπαϊκά Πρότυπα

Μήνυμα
Κάντε ένα σχόλιο για το άρθρο. Το μήνυμα σχολίου σας θα δημοσιοποιηθεί μετά από έγκριση από την αρμόδια Επιτροπή.

Σφάλμα

Εισάγετε το όνομά σας.

Σφάλμα

Εισάγετε το e-mail σας.

Σφάλμα

Εισάγετε μήνυμα σχολίου.

Σφάλμα

Προέκυψε ένα λάθος κατά την αποστολή του σχολίου σας, παρακαλώ δοκιμάστε ξανά αργότερα.

Μήνυμα

Το μήνυμα σχολίου απεστάλη επιτυχώς. Θα δημοσιευτεί το συντομότερο δυνατό μετά την έγκριση του από την αρμόδια Επιτροπή.