Καλώς ήλθατε

Συνδεθείτε ή εγγραφείτε ως Μέλη, προκειμένου να σχολιάσετε αναρτημένα άρθρα, slides κλπ ή/και να διατυπώσετε τις δικές σας απόψεις για οποιοδήποτε θέμα τεχνικού ενδιαφέροντος.

Σάββατο, 15 Δεκεμβρίου 2018

Περί το 513 π.Χ. ο Δαρείος αποφάσισε να εκστρατεύσει αυτοπροσώπως εναντίον των Σκυθών, για να τους τιμωρήσει και να τους εκδικηθεί, επειδή πριν από κάμποσα χρόνια, όταν βασίλευε ο Κυαξάρης, είχαν εισβάλει στην Άνω Ασία, την οποία κατέλαβαν για 28 χρόνια, εκδιώκοντας τους Μήδους.

Η ΙΩΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΗ εκστρατεία στη Σκυθία Περί το 513 π.Χ. ο Δαρείος αποφάσισε να εκστρατεύσει αυτοπροσώπως εναντίον των Σκυθών, για να τους τιμωρήσει και να τους εκδικηθεί * , επειδή πριν από κάμποσα χρόνια, όταν βασίλευε ο Κυαξάρης, είχαν εισβάλει στην Άνω Ασία, την οποία κατέλαβαν για 28 χρόνια, εκδιώκοντας τους Μήδους. Ο αδερφός του Αρτάβανος, επικαλούμενος την δυσκολία υποταγής των Σκυθών, τον προέτρεπε να μην εκστρατεύσει, εκείνος όμως διέταξε να συγκεντρωθεί στρατός και να κατασκευασθεί γέφυρα από πλοία στον Θρακικό Βόσπορο. Αρχιτέκτονας της γέφυρας ήταν ο Σάμιος Μανδροκλής. Στην καταμέτρηση του εκστρατευτικού σώματος βρέθηκαν 700.000 άνδρες, μαζί με τους ιππείς, και 600 πλοία. Ο Δαρείος μόλις πέρασε στην Ευρώπη, διάταξε το ναυτικό του (που είχε επί κεφαλής τους Ίωνες) να διαπλεύσουν τον Εύξεινο Πόντο, να εισέλθουν στον ποταμό Ίστρο (τον σημερινό Δούναβη) και εκεί να τον περιμένουν, γεφυρώνοντας το ποτάμι. Και πραγματικά, τα πλοία έφτασαν στον Ίστρο, ανέπλευσαν το ποτάμι σε ταξείδι δύο ημερών και άρχισαν να κατασκευάζουν γέφυρα με τα πλοία. Ο Δαρείος έφτασε στον ποταμό Ίστρο, υποτάσσοντας τους Θράκες, τους Γέτεςκαιτουςάλλουςλαούςπουσυναντούσεστοδρόμοτου,καιενσωματώνοντας στο στρατό του όσους μπορούσε από τους υποταγμένους. Και μόλις πέρασε στην απέναντι όχθη, διάταξε τους Ίωνες να διαλύσουν τη γέφυρα και να τον ακολουθήσουν όλοι οι άντρες του στόλου δια ξηράς, μαζί με το υπόλοιπο εκστρατευτικό σώμα. Τότε παρουσιάστηκε μπροστά του ο Κώης, γιος του Έρξανδρου, στρατηγός των Μυτιληναίων και του είπε: «Βασιληά, εκστρατεύεις εναντίον μιας χώρας που δεν έχει πόλεις ή χωράφια οργωμένα. Άφησε λοιπόν τη γέφυρα αυτή στη θέση της και βάλε αυτούς που την έφτιαξαν να τη φυλάνε. Και αν βρούμε τους Σκύθες και πάει καλά η εκστρατεία μας, θα έχουμε τη γέφυρα έτοιμη στο γυρισμό μας. Αν πάλι δεν μπορέσουμε να τους βρούμε και περιπλανιόμαστε άσκοπα εδώ και εκεί, θα έχουμε τουλάχιστον εξασφαλίσει την επιστροφή μας. Και για να μη νομίσεις ότι φοβάμαι και θέλω να μείνω πίσω, σου δηλώνω ότι θα σε ακολουθήσω στην εκστρατεία». *Ο Ηρόδοτος χρησιμοποιεί συχνά τη δικαιολογία της τιμωρίας ή της εκδίκησης, για να ερμηνεύσει κάποιο ιστορικό γεγονός. «Κατηγορείται» γι’ αυτό ότι δεν προσπαθεί να εισέλθει στην ουσία της Ιστορίας. Ιστιαίος.doc 23/2/20111 Ο Δαρείος αποδέχθηκε ευχαρίστως τη γνώμη του Κώη, δηλώνοντάς του ότι θα τον ανταμείψει για την πολύτιμη συμβουλή του, μόλις επιστρέψουν. Κατόπιν ανεκάλεσε την προηγούμενη εντολή, έκανε εξήντα κόμπους σε ένα σχοινί, το έδωσε στους Ίωνες και τους διέταξε να λύνουν ένα κόμπο την ημέρα. Αν δεν έχει επιστρέψει μέχρι να λυθούν όλοι οι κόμποι, τότε να διαλύσουν τη γέφυρα και να γυρίσουν στον τόπο τους, γιατί αυτός θα γύριζε από άλλο δρόμο. Στο μεταξύ όμως, να φυλάνε τη γέφυρα. Οι Σκύθες είδαν ότι δεν μπορούσαν μόνοι τους να αποκρούσουν το πλήθος των εισβολέων σε μάχη εκ παρατάξεως. Ζήτησαν λοιπόν τη βοήθεια των γειτόνων τους, εκ των οποίων μερικοί προθυμοποιήθηκαν να τους βοηθήσουν, άλλοι όμως τους απήντησαν ότι φταίνε οι ίδιοι για το κακό που τους βρήκε, γιατί οι Πέρσες δεν θα εξεστράτευαν εναντίον τους, αν εκείνοι δεν είχαν εισβάλει απρόκλητοι στην Περσία. Ύστερα απ’ αυτό, οι Σκύθες αποφάσισαν να μη δώσουν μάχη εκ παρατάξεως, παρά να μάχονται υποχωρώντας, σκεπάζοντας τα πηγάδια και τις πηγές και καίγοντας το χορτάρι, και επιτιθέμενοι μόνον όταν οι εισβολείς υποχωρούσαν, παρασύροντάς τους συγχρόνως στη χώρα εκείνων που είχαν αρνηθεί τη συμμαχία. Έτσι, έστειλαν ως προφυλακή τους καλύτερους ιππείς τους για να συναντήσουν τα στρατεύματα του Δαρείου, ενώ το μεγάλο πλήθος των αμαξιών με τις γυναίκες, τα παιδιά τους και τα κοπάδια τους, εκτός από τα απαραίτητα για τη διατροφή τους, τα έστειλαν προς βορράν. Με τον τρόπο αυτόν διεξαγόταν ο πόλεμος. Οι Σκύθες στρατοπέδευαν σε απόσταση μιας μέρας δρόμο από τους Πέρσες, υποχωρώντας συνεχώς προς τις χώρες των γειτόνων τους που δεν συμμάχησαν και καταστρέφοντας πίσω τους κάθε τι που φύτρωνε στη γη. Και επειδή αυτό το πράγμα τραβούσε πολύ και τελειωμό δεν είχε, ο Δαρείος έστειλε έναν ιππέα στον βασιληά των Σκυθών Ιδάνθυρσο με ένα μήνυμα που έλεγε περίπου «αν έχεις τα κότσια, κάτσε να πολεμήσεις, αν πάλι αναγνωρίζεις ότι είσαι κατώτερος, στείλε “γην και ύδωρ” ως δώρα στον αφέντη σου και έλα να διαπραγματευτείς». Σ’ αυτά ο Ιδάνθυρσος αποκρίθηκε τα επόμενα: «Εγώ, Πέρση, κανένα δεν φοβήθηκα ποτέ, ούτε και θα φοβηθώ. Εμείς ζούμε και τώρα όπως ζούμε πάντα, περιπλανώμενοι, χωρίς να έχουμε πόλεις και φυτεμένη γη για να υπερασπίσουμε. Αν θέλεις να πολεμήσουμε γρήγορα, πήγαινε και βρες τους τάφους των προγόνων μας και προσπάθησε να τους πειράξεις, και τότε θα δεις αν θα πολεμήσουμε ή όχι. Πρωτύτερα, δεν βιαζόμαστε να δώσουμε μάχη. Αφέντες μου όμως θεωρώ μόνο τον Δία και την Εστία, και αντί για “γην και ύδωρ” θα σου Ιστιαίος.doc 23/2/20112 στείλω τα δώρα που σου αξίζουν. Και όσο για το λόγο που είπες ότι είσαι αφέντης μου, σου απαντώ “άντε πνίξου”» ( ή ίσως “είσαι για κλάματα“ - “κλαίειν λέγω”). Οι Σκύθες πάντως θύμωσαν πολύ με την εντύπωση που είχε ο Δαρείος, ότι θα γίνουν δούλοι του και αποφάσισαν να μην αρκούνται πια μόνο στο να παρασύρουν τους Πέρσες σε περιπλανήσεις, αλλά να τους επιτίθενται όταν εκείνοι ήταν απασχολημένοι να μαζεύουν τρόφιμα. Και κάθε φορά που συμπλεκόταν το ιππικό τους με το ιππικό των Περσών πάντα νικούσαν οι Σκύθες, που όμως φοβόντουσαν και δεν συμπλέκονταν με το Περσικό πεζικό. Έκαναν επίσης οι Σκύθες, επιθέσεις τη νύχτα. Σκέφτηκαν ακόμα να αφήνουν πότε - πότε μερικά πρόβατα για να τα βρίσκουν οι Πέρσες, ώστε να παίρνουν θάρρος από την «επιτυχία» αυτή και συγχρόνως να μειώνουν τις δυσκολίες διαβιώσεώς τους, ώστε να μείνουν περισσότερο καιρό στη Σκυθία, να χάσουν ακόμα περισσότερο το ηθικό τους, να έχουν ακόμα μεγαλύτερες απώλειες και να γίνουν ακόμα περισσότερο ευάλωτοι. Συγχρόνως προσπάθησαν να συνεννοηθούν με τους Ίωνες που φύλαγαν τη γέφυρα. Ένα κλιμάκιο τους πλησίασε και τους είπε : «Ίωνες σας φέρνουμε τη λευτεριά σας. Έχουμε την πληροφορία ότι ο Δαρείος σας διέταξε να φυλάξετε τη γέφυρα για εξήντα μέρες και μετά, αν δεν έχει επιστρέψει εν τω μεταξύ, να φύγετε και να γυρίσετε στην πατρίδα σας. Εμείς λοιπόν σας καλούμε να κάνετε ακριβώς αυτό που σας είπε, ώστε να μη μπορεί κανείς να σας κατηγορήσει για κάτι. Να μείνετε τις μέρες που σας όρισαν και μετά να φύγετε». Οι Ίωνες τους υποσχέθηκαν ότι θα κάνουν όπως τους ζητήθηκε. Στον Δαρείο, που ήταν σε πολύ δύσκολη θέση, έστειλαν έναν αγγελιοφόρο με δώρα ένα πουλί, ένα ποντικό, ένα βάτραχο και πέντε βέλη. Οι Πέρσες τον ρώτησαν τι νόημα είχαν όλα αυτά και εκείνος αποκρίθηκε ότι δεν έχει καμμιά άλλη εντολή παρά να τα παραδώσει και να φύγει και ότι, αν οι Πέρσες είναι έξυπνοι, θα καταλάβουν μόνοι τους τη σημασία των δώρων. Στο συμβούλιο που έγινε, ο Δαρείος διετύπωσε την άποψη ότι οι Σκύθες παραδίνονταν και ότι τα δώρα εσήμαιναν ότι προσφέρουν «γην και ύδωρ», γιατί ο μεν ποντικός γεννιέται μέσα στη γη, ο βάτραχος μέσα στο νερό, το πουλί μοιάζει πάρα πολύ με το άλογο και ότι τα βέλη δείχνουν την παράδοση των όπλων. Αντίθετη γνώμη είχε ο Πέρσης Γωβρύας, ένας από τους επτά που βοήθησαν τον Δαρείο να πάρει το θρόνο, του οποίου η γνώμη για το νόημα των δώρων ήταν : «Πέρσες, αν δεν γίνετε πουλιά να πετάξετε ή ποντίκια να κρυφτείτε στη γη ή βάτραχοι να βουτήξετε στις λίμνες, θα σας θερίσουν τα βέλη».Ιστιαίος.doc 23/2/20113 Ύστερα απ’ όλα αυτά, οι Σκύθες αποφάσισαν να μαζέψουν όλο τους το στρατό, πεζούς και ιππείς και να δώσουν μάχη εκ παρατάξεως. Καθώς λοιπόν οι δύο στρατοί ήταν παραταγμένοι απέναντι αλλήλων, ένας λαγός ξεπετάχτηκε στο μεταξύ τους διάστημα, οπότε όποιος από τους Σκύθες έβλεπε το λαγό τον κυνηγούσε για να τον πιάσει και έτσι γινόταν μεγάλος σαματάς. Ο Δαρείος ρώτησε να μάθει πού οφειλόταν η φασαρία και, όταν του είπαν, εκμυστηρεύτηκε στους περί αυτόν: «Αυτοί οι άνθρωποι μας περιφρονούν πολύ και νομίζω ότι ο Γωβρύας είχε δίκηο για τα νόημα των δώρων τους. Πρέπει να σκεφτούμε πώς θα γυρίσουμε πίσω με ασφάλεια». Ο Γωβρύας πρότεινε τότε να ανάψουν, όπως πάντα, φωτιές όταν νυχτώσει, να δέσουν στο στρατόπεδο τους γαϊδάρους που είχαν μαζί τους (είχαν προσέξει ότι οι φωνές τους τρόμαζαν τα Σκυθικά άλογα, επειδή στη Σκυθία δεν υπήρχαν γάιδαροι), να εγκαταλείψουν πίσω τους τραυματίες και τους πολύ αδύνατους που δεν θα άντεχαν στις ταλαιπωρίες της πορείας, και οι υπόλοιποι να επιστρέψουν το ταχύτερο στη γέφυρα του Ίστρου, πριν την διαλύσουν οι Ίωνες ή την καταστρέψουν οι Σκύθες. Έτσι και έκαναν. Οι Σκύθες όμως, που ήξεραν τα κατατόπια, αλλά και που τον στρατό τους αποτελούσαν κυρίως ιππείς, ενώ οι αντίπαλοι ήταν κυρίως πεζοί, έφτασαν πρώτοι στον Ίστρο, έχοντας χάσει την επαφή με τους Πέρσες. Και όταν έφτασαν και βρήκαν τη γέφυρα στη θέση της, είπαν σ’ αυτούς που τη φύλαγαν: «Ίωνες, οι μέρες που σας είχαν ορίσει έχουν περάσει και δεν κάνετε καλά να μένετε ακόμα εδώ. Ξέρουμε ότι μείνατε επειδή φοβόσαστε, τώρα όμως λύστε τη γέφυρα και γυρίστε σπίτι σας, ευχαριστώντας τους θεούς και τους Σκύθες. Όσο γι’ αυτόν που ήταν μέχρι τώρα αφέντης σας, να μην τον φοβάστε πια, γιατί θα τον κανονίσουμε εμείς τόσο όμορφα, που δεν θα μπορεί πια να εκστρατεύσει ξανά εναντίον κανενός έθνους». Οι Ίωνες έκαναν τότε συμβούλιο. Η γνώμη του Μιλτιάδη του Αθηναίου (του μετέπειτα νικητή του Μαραθώνα), που ήταν τύρρανος της Χερσονήσου (στον Ελλήσποντο), ήταν να ακούσουν τους Σκύθες και να ελευθερώσουν την Ιωνία. Ο Ιστιαίος όμως, ο τύρρανος της Μιλήτου, είχε αντίθετη γνώμη, προβάλλοντας ότι όλοι τους ήταν τύραννοι σε κάποια πόλη λόγω Δαρείου, και ότι αν εκείνος καταστραφεί, όλες οι πόλεις θα προτιμήσουν το δημοκρατικό πολίτευμα και οι ίδιοι θα χάσουν τη εξουσία τους. Και ενώ πρώτα είχαν όλοι συμφωνήσει με τον Μιλτιάδη, τώρα συντάχθηκαν με τη γνώμη του Ιστιαίου. Κατόπιν αυτού, υποσχέθηκαν (για δεύτερη φορά) ότι θα κάνουν όπως τους ζητήθηκε, αρχίζοντας αμέσως να παριστάνουν ότι ξηλώνουν τη γέφυρα και προτρέποντας τους Σκύθες να αφοσιωθούν στην αναζήτηση και το κυνήγι των Ιστιαίος.doc 23/2/20114 Περσών. Αλλά μόλις εκείνοι απομακρύνθηκαν, έλυσαν αργά – αργά μόνο το τμήμα της γέφυρας προς τη Σκυθία, ώστε να μπορούν να ισχυρισθούν ότι κρατούν το λόγο τους και συγχρόνως να αποφεύγουν την ενδεχόμενη βίαιη διέλευση των Σκυθών. Και όταν κάποια νύχτα, έφτασε εκεί υποχωρώντας ο Δαρείος, την αποκατέστησαν για να περάσει ο στρατός και να σωθεί. Έτσι διασώθηκε ο Δαρείος και γύρισε στις Σάρδεις, αφήνοντας στην Ευρώπη τον Μεγάβαζο με ογδόντα χιλιάδες στρατό, για να υποτάξει όσους δεν ήταν με το μέρος των Περσών. Οι Σκύθες, όταν έμαθαν τα καθέκαστα είπαν για τους Ίωνες ότι, κρινόμενοι ως ελεύθεροι άνθρωποι θεωρούνται οι πιο δειλοί και άνανδροι, ενώ κρινόμενοι ως δούλοι, είναι ανδράποδα προσκολλημένα στον κύριό τους, τελείως ανίκανα ακόμα και να δραπετεύσουν. Μετά την εκστρατεία Όταν ο Δαρείος ξαναγύρισε στις Σάρδεις, θυμήθηκε τη συμβουλή του Κώη και τη στάση του Ιστιαίου. Τους κάλεσε λοιπόν κοντά του και τους έδωσε το δικαίωμα να του ζητήσουν όποιο δώρο επιθυμούσε ο καθένας. Ο Κώης ζήτησε να γίνει τύραννος Μυτιλήνης. Ο Ιστιαίος που ήταν ήδη τύραννος Μιλήτου, ζήτησε να του δοθεί η Μύρκινος, κοντά στον Στρυμόνα, μεταξύ της λίμνης Κερκινίτιδος και του όρους Παγγαίου (κοντά στην περιοχή που έχτισαν αργότερα οι Αθηναίοι την Αμφίπολη). Ύστερα επέστρεψαν και οι δύο στους τόπους που διάλεξαν. Ο Ιστιαίος άρχισε να οργανώνει και να τειχίζει την πόλη που πήρε ως δώρο. Αυτό το έμαθε ο Μεγάβαζος, ο οποίος όταν επέστρεψε στις Σάρδεις είπε στον Δαρείο: «Τι έκανες βασιληά, που έδωσες το δικαίωμα σε ένα έξυπνο και ικανό Έλληνα να χτίσει πόλη στη Θράκη, που έχει άφθονη ξυλεία για πλοία, μεταλλεία αργύρου και πλήθος ανθρώπων που μπορούν να γίνουν κωπηλάτες, και που αν βρουν ένα καλό αρχηγό θα κάνουν μόνο ότι τους διατάζει αυτός; Αν δεν θέλεις να μπλεχτείς σε πόλεμο με τους δικούς σου υπηκόους, κάλεσέ τον πίσω και μην τον αφήσεις να ξαναγυρίσει στους Έλληνες». Εύκολα πείστηκε ο Δαρείος. Έστειλε λοιπόν μήνυμα στον Ιστιαίο, ότι σχεδιάζει να κάνει μεγάλα έργα και τον θέλει κοντά του για σύμβουλο. Και πραγματικά, ο Ιστιαίος που πίστεψε στα λόγια του βασιληά και κολακεύτηκε που θα γινόταν σύμβουλός του, πήγε στις Σάρδεις. Εκεί του είπε ο Δαρείος: «Ιστιαίε, μόλις γύρισα από τη Σκυθία, πεθύμησα όσο τίποτε άλλο να σε δω, να κουβεντιάσουμε και να ακούσω τις συμβουλές σου, γιατί τίποτα στον κόσμο δεν Ιστιαίος.doc 23/2/20115 αξίζει περισσότερο από τον γνωστικό φίλο. Άφησε λοιπόν τη Μίλητο και την καινούργια πόλη και έλα μαζί μου στα Σούσα, για να γίνεις σύμβουλος και ομοτράπεζός μου και να έχεις όσα έχω και εγώ». Και αφού διόρισε στις Σάρδεις σατράπη τον αδερφό του Αρταφέρνη (πατέρα του ομώνυμου στρατηγού που μαζί με τον Δάτι ήταν επί κεφαλής του σώματος που νικήθηκε στον Μαραθώνα από τον Μιλτιάδη), έφυγε για τα Σούσα, παίρνοντας μαζί του τον Ιστιαίο. Αναπληρωτής του Ιστιαίου ανέλαβε στη Μίλητο ο Αρισταγόρας, γαμπρός και ξάδερφός του. Ο Αρισταγόρας, θέλοντας κάποια στιγμή να βοηθήσει μερικούς φίλους του αριστοκρατικούς που εξόρισαν οι Νάξιοι δημοκρατικοί και του ζήτησαν βοήθεια, πρότεινε στον Αρταφέρνη να καταλάβουν μαζί για λογαριασμό του Δαρείου τη Νάξο, προσφερόμενος να καλύψει τα έξοδα της εκστρατείας, που προετοιμάστηκε καλά για πολύ χρόνο. Οι Ναξιώτες όμως ειδοποιήθηκαν έγκαιρα και κατάφεραν να αντέξουν στην τετράμηνη πολιορκία, και έτσι η εκστρατεία απέτυχε. Ο Αρισταγόρας βρέθηκε σε πολύ δύσκολη θέση, γιατί έπρεπε να πληρώσει τα έξοδά της και δεν είχε τόσα χρήματα, αλλά και γιατί κατά τη διάρκεια της εκστρατείας είχε έρθει σε σύγκρουση με τον Αρταφέρνη. Την ίδια εποχή, ο Ιστιαίος έκλεινε περίπου 12 χρόνια στα Σούσα, ουσιαστικά αιχμάλωτος του Δαρείου. Είχε αρχίσει να φοβάται ότι δεν θα ξανάβλεπε τη Μίλητο. Σκέφτηκε λοιπόν ότι αν γινόταν κάποια αναταραχή στην Ιωνία, θα μπορούσε ίσως να πείσει τον Δαρείο να τον στείλει για να αποκαταστήσει την τάξη. Πήρε λοιπόν τον πιστότερο δούλο του, του ξύρισε το κεφάλι, έγραψε πάνω σ’ αυτό με στίγματα ένα μήνυμα με πυρωμένο σίδερο, τον κράτησε μέχρι να ξαναμεγαλώσουν τα μαλλιά του και τότε τον έστειλε στον Αρισταγόρα, με την εντολή να τον κουρέψει. Αυτό και έγινε. Ο Αρισταγόρας διάβασε το μήνυμα Α ΑΠΟΣΤΗΣΟΝΙκαι κατάλαβε:ΙΩΝΑΣ. Ίσως υπήρχε και προσυνεννόηση. Το μήνυμα τον βρήκεστην κατάλληλη στιγμή, με την κατάλληλη ψυχολογία. Και έτσι ξεκίνησε την αποστασία των Ιωνικών πόλεων, που πάντα επιθυμούσαν να απελευθερωθούν από τους Πέρσες, να αποκτήσουν την ανεξαρτησία τους. Έτσι ξεκίνησε η Ιωνική Επανάσταση (499 π.Χ.), που απετέλεσε το προοίμιο των Μηδικών Πολέμων. Αφήγηση : Θ. Γ. Βουδικλάρης Πολιτικός ΜηχανικόςΙστιαίος.doc 23/2/20116 Σε αναζήτηση συμμάχων Ο Αρισταγόρας συγκάλεσε στη Μίλητο συνέλευση των Ιώνων, στους οποίους και ανακοίνωσε το μήνυμα του Ιστιαίου και τις προθέσεις του για επανάσταση. Συγχρόνως αποκατέστησε το δημοκρατικό πολίτευμα στη Μίλητο, για να προσεταιρισθεί το λαό, μεταβολή που γενικεύτηκε σε όλες τις Ιωνικές πόλεις με προτροπή και φροντίδα του Αρισταγόρα, οι οποίες και εξέλεξαν στρατηγούς, εις αντικατάσταση των τυράννων, για να διευθύνουν τις επιχειρήσεις. Στη Μυτιλήνη τον τύραννο Κώη τον θανάτωσαν δια λιθοβολισμού. Στον γενικό ενθουσιασμό, μόνο ο σοφός γεωγράφος και ιστοριογράφος της Μιλήτου Εκαταίος φάνηκε διστακτικός, δείχνοντας στους συμπολίτες του σε χάρτη την έκταση του περσικού κράτους και απαριθμώντας τα έθνη που είχε ο Δαρείος υπό την εξουσία του. Και όταν είδε ότι δεν τον άκουγε κανένας, τους συμβούλεψε να εξασφαλίσουν την κυριαρχία στη θάλασσα, χρησιμοποιώντας τα χρήματα του βασιλιά της Λυδίας Κροίσου και τους λοιπούς θησαυρούς που βρίσκονταν στο ναό του Διδυμαίου Απόλλωνος, κοντά τους, στις Πύλες της Μιλήτου, για τη ναυπήγησηισχυρούστόλου.Έτσιθααπέτρεπαν,επιπροσθέτως,τηχρησιμοποίηση των χρημάτων αυτών από τους αντιπάλους τους. Αλλά ούτε αυτή η υπόδειξή του εισακούστηκε. Οι Ίωνες όμως, παρά τον ενθουσιασμό τους για την επανάσταση, δεν κατόρθωσαν να αποκτήσουν ενιαία στρατιωτική ηγεσία, ούτε να εκπονήσουν κοινό στρατηγικό σχέδιο επιχειρήσεων. Αποφάσισαν πάντως να ζητήσουν βοήθεια από την Ελλάδα και ανέθεσαν αυτή την αποστολή στον Αρισταγόρα. Ο Αρισταγόρας ξεκίνησε την προσπάθεια από τη Σπάρτη, που είχε τη φήμη και ήταν πράγματι η στρατιωτικώς ισχυρότερη από τις ελληνικές πόλεις. Παρουσιάστηκε λοιπόν στον βασιλιά Κλεομένη και του μίλησε με δεξιοτεχνία και πειστικότητα. Κρατώντας ένα χάρτη έδειξε στον Κλεομένη το μέγεθος και τον πλούτο του περσικού κράτους, αναλύοντας για κάθε περιοχή (Λυδία, Φρυγία, Κιλικία, Καππαδοκία κλπ.) τον χρυσό και τον άργυρο που διαθέτουν και τα αγαθά που παράγουν. Του εξήγησε τις στρατιωτικές αδυναμίες του περσικού στρατού και τον ασθενικό εξοπλισμό του, συγκρίνοντάς τα με την σπαρτιατική πολεμική μηχανή και τις αρετές της. Του υπέδειξε ότι είναι κρίμα να αναλίσκονται και να φθείρονται οι Σπαρτιάτες σε συγκρούσεις με τους γείτονες Μεσσήνιους, Αρκάδες και Αργείους που είναι φτωχοί, ενώ θα μπορούσαν με την ίδια προσπάθεια και τους ίδιους κινδύνους να κατακτήσουν την Ασία με τους θησαυρούς της, και συγχρόνως να ελευθερώσουν από τη σκλαβιά τους Ίωνες, που είναι αίμα τους. Ο Κλεομένης ζήτησε προθεσμία τριών ημερών για να απαντήσει. Ιστιαίος.doc 23/2/20117 Στην συνάντηση που ακολούθησε μετά τρεις μέρες ο Κλεομένης ρώτησε αμέσως, πόσων ημερών ήταν ο δρόμος από τη θάλασσα της Ιωνίας μέχρι το παλάτι του Πέρση βασιλιά. «Τριών μηνών» απάντησε αυθόρμητα, ειλικρινά και απερίσκεπτα ο Αρισταγόρας, κάνοντας ξαφνικά μια γκάφα για την οποία τον κατηγορεί ο Ηρόδοτος. «Ξένε Μιλήσιε, να έχεις φύγει από τη Σπάρτη πριν να δύσει ο ήλιος», διέκοψε τη συζήτηση ο Κλεομένης. «Δεν λες καλό λόγο, θέλοντας να φέρεις τους Σπαρτιάτες σε απόσταση τριών μηνών από τη θάλασσα». Και αμέσως έφυγε για το σπίτι του. Ο Αρισταγόρας πήρε ένα κλωνάρι εληάς και έσπευσε στο σπίτι του βασιλιά ως ικέτης. Τον παρεκάλεσε να απομακρύνει την κόρη του Γοργώ, που ήταν τότε οκτώ ή εννέα ετών και ήταν παρούσα, και να τον ακούσει. Ο Κλεομένης τον προέτρεψε να μιλήσει χωρίς να εμποδίζεται από τη μικρή. Ο Αρισταγόρας του έταξε τότε δέκα τάλαντα για να κάνει τη χάρη που του ζητούσαν και επειδή ο Κλεομένης αρνιόταν, μεγάλωνε το ποσόν μέχρι που το έφτασε στα πενήντα τάλαντα. «Πατέρα φύγε αμέσως από εδώ, γιατί αυτός ο ξένος θα σε διαφθείρει», φώναξε το παιδί και πραγματικά ο Κλεομένης απομακρύνθηκε, ευχαριστημένος από τη διαγωγή της κόρης του. Η Γοργώ έγινε αργότερα η σύζυγος του βασιλιά Λεωνίδα (του ήρωα των Θερμοπυλών) και έδειξε πάλι την ευφυΐα της αποκρυπτογραφώντας το μήνυμα που έστειλε ο Δημάρατος στη Σπάρτη, πριν από την εκστρατεία του Ξέρξη. Ο Αρισταγόρας έφυγε άπρακτος από τη Σπάρτη. Πήγε στην Αθήνα και μίλησε στην εκκλησία του δήμου. Χρησιμοποίησε τα ίδια επιχειρήματα, για τον πλούτο της Περσίας, για την έλλειψη της ασπίδας και του δόρατος από τα όπλα των Περσών κλπ. και επί πλέον υπέμνησε ότι η Μίλητος ήταν αποικία των Αθηναίων, και επομένως αυτοί που είχαν τη δύναμη, έπρεπε να την ελευθερώσουν. Οι Αθηναίοι πείστηκαν και αποφάσισαν να στείλουν στους Ίωνες για βοήθεια 20 πλοία με αρχηγό τον Μελάνθιο, που έχαιρε μεγάλης εκτιμήσεως στην Αθήνα. «Πολλούς γαρ οίκε είναι ευπετέστερον διαβάλλειν ή ένα, ει Κλεομενέα μεν τον Λακεδαιμόνιον μούνον ουκ οίός τε εγένετο διαβάλλειν, τρεις δε μυριάδας Αθηναίων εποίησε τούτο» λέει ο Ηρόδοτος - φαίνεται ότι είναι πιο εύκολο να εξαπατήσει κανείς πολλούς ανθρώπους, παρά ένα. Με τον ένα, τον Κλεομένη, ο Αρισταγόρας δεν τα κατάφερε, ενώ κατόρθωσε να ξεγελάσει τριάντα χιλιάδες συγκεντρωμένους Αθηναίους. Πέντε πλοία προσέφεραν επίσης οι Ερετριείς, κατά τη γνώμη του Ηρόδοτου ως ανταπόδοση της βοήθειας της Μιλήτου στην σύγκρουσή τους με τη Χαλκίδα, Ιστιαίος.doc 23/2/20118 κατά τον Ληλάντιο πόλεμο. Αυτά τα 25 πλοία, με 2.000 οπλίτες ήταν όλη η ελληνική βοήθεια που πέτυχε ο Αρισταγόρας, τελείως ανεπαρκής για να κρίνει το αποτέλεσμα του πολέμου, ακόμα και αν διετηρείτο μέχρι το τέλος του. Η εξέλιξη των επιχειρήσεων Η μόνη κοινή ενέργεια των Ιώνων, ήταν να κόψουν κοινό νόμισμα. Κατά τα άλλα δεν κατάφεραν να αντιμετωπίσουν ενωμένοι την κατάσταση, το κύριο βάρος της οποίας σήκωσε η Μίλητος. Με τη Σάμο η Μίλητος δεν τα πήγαινε ποτέ καλά, και γρήγορα παρουσιάστηκαν πάλι προστριβές. Η επανάσταση δεν επεκτάθηκε στη Θράκη και τη Λυδία. Η αθηναϊκή βοήθεια έφτασε στη Μίλητο την άνοιξη του 498 π.Χ. Ο Αρισταγόρας τους έστειλε εναντίον των Σάρδεων, μαζί με ένα ιωνικό σώμα, με αρχηγό τον αδελφό του Χαροπίνο. Έφτασαν στην πόλη χωρίς να συναντήσουν αντίσταση και την κατέλαβαν, εκτός από την ακρόπολη, την οποία υπεράσπιζε ο ίδιος ο Αρταφέρνης, με πολυάριθμη φρουρά. Δεν μπόρεσαν όμως να την λεηλατήσουν, γιατί κατά τη διάρκεια της καταλήψεως ένας στρατιώτης έβαλε φωτιά σε ένα σπίτι, αλλά η φωτιά επεκτάθηκε και έκαψε όλη την πόλη, επειδή όλες οι στέγες, αλλά και πολλά από τα σπίτια, ήταν από καλάμια. Οι Ίωνες τότε, επειδή είδαν κάποια στιγμή τους κατοίκους των Σάρδεων να συγκεντρώνονται σπρωγμένοι από τη φωτιά και συγχρόνως έμαθαν ότι πλησιάζει και ένα περσικό στρατιωτικό σώμα, απεχώρησαν από την πόλη και υπεχώρησαν προς τη θάλασσα. Οι Πέρσες τους έφτασαν κοντά στην Έφεσο και τους νίκησαν στη μάχη που ακολούθησε, στην οποία μάλιστα σκοτώθηκε και ο στρατηγός των Ερετριέων Ευαλκίδης. Οι Αθηναίοι και οι Ερετριείς μπήκαν στα πλοία τους και έφυγαν, εγκαταλείποντας τους Ίωνες στην τύχη τους. Σε όλες τις παραπέρα αιτήσεις και εκκλήσεις βοήθειας του Αρισταγόρα, αποκρίνονταν ότι δεν μπορούν να βοηθήσουν άλλο. Οι Ίωνες όμως δεν μπορούσαν πια να κάνουν πίσω, είχαν εκτεθεί πολύ έναντι του Δαρείου και έπρεπε να συνεχίσουν τον πόλεμο. Έπλευσαν στον Ελλήσποντο και κατέλαβαν το Βυζάντιο και τις άλλες πόλεις της περιοχής. Η Καρία προστέθηκε στη συμμαχία τους, παρά το ότι δεν ήταν ελληνική. Συγχρόνως αποστάτησε από τους Πέρσες και η Κύπρος, εκτός από την Αμαθούντα. Ο Δαρείος όταν έμαθε ότι κυριεύθηκαν και κάηκαν οι Σάρδεις από τους Αθηναίους και τους Ίωνες, τους οποίους οδήγησε στην αποστασία ο Αρισταγόρας ο Μιλήσιος, δεν ασχολήθηκε καθόλου με τους Ίωνες, αλλά ρώτησε να μάθει ποιοί ήταν αυτοί οι Αθηναίοι. Και όταν του είπαν, έβαλε ένα βέλος στο τόξο του και το Ιστιαίος.doc 23/2/20119 έρριξε στον ουρανό φωνάζοντας «Δία, αξίωσέ με να εκδικηθώ τους Αθηναίους». Ύστερα διέταξε έναν από τους υπηρέτες του, κάθε φορά που θα καθόταν στο τραπέζι για να δειπνήσει, να του λέει τρεις φορές τη φράση: «Δέσποτα, μέμνεο των Αθηναίων». Θεωρείται ότι οι Πέρσες έκαψαν αργότερα την Ακρόπολη των Αθηνών εκδικούμενοι την πυρκαγιά των Σάρδεων. Κατόπιν κάλεσε τον Ιστιαίο και του είπε: «Μαθαίνω ότι ο αντικαταστάτης σου έφερε άντρες από την άλλη ήπειρο, ξεσήκωσε τους Ίωνες εναντίον μου και μου πήρε τις Σάρδεις. Αυτά έγιναν χωρίς τις δικές σου συμβουλές ; Πρόσεξε μήπως αργότερα χτυπάς το κεφάλι σου». Ο Ιστιαίος βέβαια αρνήθηκε τη δική του συμμετοχή, αμφισβήτησε μάλιστα ότι ο Αρισταγόρας και οι Μιλήσιοι υποβλέπουν την εξουσία του Δαρείου. Επεσήμανε ακόμα ότι τίποτα απ’ όλα αυτά δεν θα γινότανε αν ο ίδιος δεν είχε απομακρυνθεί από την περιοχή, ζήτησε να επιστρέψει το γρηγορώτερο για να διορθώσει τα πράγματα και ορκίστηκε να μη βγάλει από πάνω του τον χιτώνα που φορούσε, αν δεν καθιστούσε υποτελή στο βασιλιά τη Σαρδηνία, το μεγαλύτερο απ’ όλα τα νησιά. Ο Δαρείος τον άφησε να φύγει. Κατά την ίδια περίοδο ο Ονήσιλος (που είχε διώξει τον βασιληά αδελφό του Γόργο από τη Σαλαμίνα της Κύπρου, επειδή εκείνος δίσταζε να αποστατήσει), πολιορκούσε την επίσης πιστή στον Δαρείο Αμαθούντα. Έφτασε τότε η είδηση ότι αναμένεται στην Κύπρο ο Περσικός στόλος με σημαντικές δυνάμεις. Ο Ονήσιλος ζήτησε τη βοήθεια των Ιώνων, ο στόλος των οποίων κατέφθασε αμέσως. Εκείνος τους έδωσε τη δυνατότητα να διαλέξουν αν ήθελαν να ναυμαχήσουν εκείνοι με τον Περσικό (Φοινικικό) στόλο ή να πολεμήσουν στη στεριά εναντίον των Περσών και να δώσουν τα πλοία τους στους Κύπριους για να ναυμαχήσουν. Οι Ίωνες προτίμησαν τη θάλασσα και νίκησαν στη ναυμαχία που έγινε, με αριστεύσαντες τους Σάμιους. Στην ξηρά ο Ονήσιλος νικούσε και εκείνος στη μάχη και μάλιστα σκότωσε σε μονομαχία και τον στρατηγό των Περσών Αρτύβιο, μέχρις ότου ο τύραννος του Κουρίου Στησηνόρας προσεχώρησε στον εχθρό, τα πολεμικά άρματα των Σαλαμινίων τον μιμήθηκαν και το αποτέλεσμα της μάχης άλλαξε, σκοτώθηκε μάλιστα και ο ίδιος ο Ονήσιλος. Οι Ίωνες έφυγαν από την Κύπρο και οι Κυπριακές πόλεις υποτάχθηκαν, ύστερα από ένα περίπου χρόνο ελευθερίας, εκτός από τους Σόλους, στα ΒΔ παράλια της Κύπρου* που αντιστάθηκαν για πέντε περίπου μήνες ακόμα.*Υπήρχε ομώνυμη πόλη Σόλοι και στη Μικρά Ασία, στην Κιλικία, αποικία των Αθηναίων ή των Ροδίων, οι κάτοικοι της οποίας φαίνεται ότι αργότερα ξέχασαν κάπως τα σωστά ελληνικά, τα μιλούσαν με πολλά συντακτικά λάθη, π.χ. με την ονομαστική απόλυτο, εξ ου και ο όρος σολοικισμός Ιστιαίος.doc 23/2/201110 Οι συγκρούσεις γενικεύτηκαν στο μεγαλύτερο μέρος της ζώνης που γειτονεύει με τα παράλια της Ιωνίας. Οι Κάρες νικήθηκαν από τους Πέρσες στις όχθες του ποταμού Μαίανδρου επειδή ήταν λιγώτεροι, αλλά και επειδή έκαναν το λάθος να αφήσουν τους Πέρσες να διαβούν το ποτάμι, παρά τη συμβουλή του Πιξώδαρου να έχουν εκείνοι το ποτάμι πίσω τους, ώστε να μην έχουν δυνατότητα να υποχωρήσουν, και έτσι να πολεμήσουν γενναιότερα. Προς βοήθειάν τους έσπευσαν οι Μιλήσιοι με τους συμμάχους, αλλά στη νέα μάχη νίκησαν και πάλι οι Πέρσες, πού ήταν ατέλειωτοι σε πλήθος. Παρά ταύτα σε ενέδρα που έστησαν νύχτα οι Κάρες, σκοτώθηκαν πολλοί και επιφανείς Πέρσες, οι στρατηγοί Δαυρίσης, Αμόργης, Σισιμάκης και Μύρσος. Οι Πέρσες στρατηγοί άρχισαν να εκστρατεύουν προς κάθε κατεύθυνση, στην Προποντίδα, την Καρία, την Αιόλιδα (στην περιοχή της αρχαίας Τροίας) και την Ιωνία, συντρίβοντας τις αντιστάσεις και καταλαμβάνοντας διαδοχικά την Κίο, τις Κλαζομενές, την Κύμη και άλλες πόλεις, περί το 496 π.Χ.. Την ίδια περίοδο ο Αρισταγόρας κατάλαβε ότι δεν μπορούσαν πια να νικήσουν και συγκάλεσε σύσκεψη των οπαδών του, για να δουν τι θα κάνουν όταν θα τους διώξουν από τη Μίλητο. Οι γνώμες οδηγούσαν στη Σαρδηνία ή τη Μύρκινο, την πόλη του Ιστιαίου. Ο Εκαταίος συμβούλεψε να πάνε στη Λέρο (αποικία της Μιλήτου), την οποία και να οχυρώσουν, ώστε να είναι κοντά για να ξαναγυρίσουν στη Μίλητο όταν το επιτρέψουν οι περιστάσεις, αλλά και πάλι δεν τον άκουσαν. Ο Αρισταγόρας αποφάσισε τη Μύρκινο, άφησε τη Μίλητο στον Πυθαγόρα, που έχαιρε μεγάλης εκτιμήσεως, και πέρασε με τους δικούς του στη Θράκη. Αλλά σε κάποια εκστρατεία και πολιορκία Θρακικής πόλεως σκοτώθηκε ο ίδιος και ο στρατός του καταστράφηκε, περί το τέλος του 496 π.Χ. Στη Μίλητο μάθαιναν τις προετοιμασίες των Περσών, που συγκέντρωναν στρατό και πλοία για να της επιτεθούν, χωρίς να δίνουν σημασία στις άλλες Ιωνικές πόλεις. Με τους Πέρσες εξεστράτευε και το ναυτικό των Φοινίκων, οι Κίλικες, οι Αιγύπτιοι και, υποχρεωτικά, οι υποδουλωμένοι πλέον Κύπριοι. Στο Πανιώνιο (στη συνέλευση, το «κοινόν» των Ιώνων) που έγινε, αποφασίστηκε να μη δώσουν μάχη στη στεριά, να υπερασπίσουν οι Μιλήσιοι μόνοι τους τα τείχη της πόλης τους και, όλοι μαζί οι Ίωνες, με ότι πλοία είχε κάθε πόλη, να συγκροτήσουν στόλο ο οποίος να συγκεντρωθεί στο νησάκι Λάδη που είναι έξω από τη Μίλητο και εκεί να ναυμαχήσουν με τους Πέρσες. Συγκεντρώθηκαν έτσι 353 ελληνικά πλοία, το καλοκαίρι του 494 π.Χ. Σε λίγο έφτασε στη Μίλητο ο Περσικός στρατός και στη Λάδη ο Περσικός στόλος, που διέθετε 600 πλοία. Οι Πέρσες στρατηγοί όμως θεωρούσαν πολύ δυνατό το Ιστιαίος.doc 23/2/201111 αντίπαλο ναυτικό και δίσταζαν να ναυμαχήσουν, φοβούμενοι ότι αν ηττηθούν στη θάλασσα δεν θα μπορούσαν ποτέ να καταλάβουν τη Μίλητο από τη στεριά, εκτός που θα αντιμετώπιζαν και την οργή του Δαρείου. Συγκέντρωσαν λοιπόν όλους τους Ίωνες τυράννους που είχαν καταφύγει σ’ αυτούς όταν τους έδιωξε ο Αρισταγόρας, στην αρχή της εξεγέρσεως, και τους ζήτησαν να πάνε ή να στείλουν ανθρώπους στις πόλεις τους, να υποσχεθούν αμνηστία εκ μέρους του Δαρείου σε περίπτωση που θα αποσκιρτήσουν από τους άλλους και να φοβερίσουν με εξανδραποδισμό σε περίπτωση που δεν το κάνουν και ηττηθούν. Κάθε πόλη νόμιζε ότι μόνον σε εκείνη γινόταν η πρόταση, όλες όμως την δέχτηκαν με περιφρόνηση και καμμία δεν πρόδωσε. Στη Λάδη γινόντουσαν δημόσιες συζητήσεις με πολλούς ομιλητές. Σε μία απ’ αυτές, ο Φωκαεύς στρατηγός Διονύσιος εξήγησε ότι βρίσκονται στην κόψη του ξυραφιού και υποσχέθηκε ότι αν οι Ίωνες τον εμπιστευθούν και δεχτούν να κοπιάσουν και να ταλαιπωρηθούν, και αν οι θεοί μείνουν ουδέτεροι, τότε οι εχθροί ή δεν θα τολμήσουν ποτέ να τους επιτεθούν ή, αν το κάνουν, θα νικηθούν οριστικά και οι Ιωνικές πόλεις θα μείνουν για πάντα ελεύθερες. Οι Ίωνες τον εμπιστεύθηκαν και του ανέθεσαν την διεύθυνση των επιχειρήσεων. Εκείνος έβγαζε κάθε μέρα όλα τα πλοία σε παράταξη στο πέλαγος, γύμναζε τους κωπηλάτες βάζοντάς τους να κάνουν διέκπλους ανάμεσα στα άλλα πλοία και σκληραγωγούσε τους οπλίτες σε γυμνάσια που βάσταγαν όλη μέρα. Αυτό κράτησε επτά μέρες. Την όγδοη όμως μέρα οι Ίωνες, που δεν ήταν μαθημένοι σε τέτοιους κόπους, εξανέστησαν. «Ποιος θεός μας καταράστηκε» είπαν «και υποφέρουμε μ’ αυτόν τον τρόπο ; Ασφαλώς είμαστε τρελοί που επιτρέψαμε σ’ αυτόν τον φαντασμένο Φωκαέα, που έφερε τρία μόνο πλοία, να μας βασανίζει μ’ αυτές τις ταλαιπωρίες. Μωρέ καλύτερα οτιδήποτε άλλο, παρά αυτά τα μαρτύρια». Και κατόπιν αυτού σταμάτησαν τις ασκήσεις, έστησαν σκηνές στο νησί και το ’ριξαν στην καλοπέραση. Οι Σάμιοι τότε, βρήκαν αυτήν την αταξία ως αφορμή, για να διαχωρίσουν τη θέση τους. Σκέφτηκαν ότι και αν ακόμα νικούσαν το στόλο του Δαρείου, αυτός θα έστελνε εναντίον τους άλλον, πενταπλάσιο. Θεώρησαν λοιπόν συμφέρον τους να σώσουν τον εαυτό τους και τις περιουσίες τους, άνοιξαν πανιά (στις ναυμαχίες χρησιμοποιούσαν μόνο τα κουπιά) και απεχώρησαν, εκτός από έντεκα πλοία, των οποίων οι πλοίαρχοι αρνήθηκαν να υπακούσουν, και των οποίων τα ονόματα το «κοινό» των Σαμίων διέταξε να γραφούν «τιμής ένεκεν» σε στήλη. Οι Λέσβιοι όταν είδαν ότι οι γείτονές τους το ’σκαγαν, έκαναν κι αυτοί το ίδιο και πολύ γρήγορα η διαρροή γενικεύτηκε. Ιστιαίος.doc 23/2/201112 Οι Πέρσες τότε επιτέθηκαν και ακολούθησε αγώνας πολύ δυνατός. Οι Χιώτες κράτησαν το κύριο βάρος του αγώνα και έκαναν λαμπρά κατορθώματα, περιφρονώντας τους τιποτένιους που πρόδωσαν. Κυρίευσαν και βύθισαν πολλά εχθρικά πλοία, αλλά έχασαν και πολλά δικά τους. Με όσα τους έμειναν επέστρεψαν στην πατρίδα τους. Ο Διονύσιος ο Φωκαεύς κυρίευσε τρία εχθρικά πλοία, αλλά δεν γύρισε στη Φώκαια, την οποία θεωρούσε καταδικασμένη. Έπλευσε για ένα διάστημα στη Φοινίκη όπου κατελάμβανε εμπορικά πλοία, αποκτώντας πολλά χρήματα, και μετά μετακινήθηκε στη Σικελία, με ορμητήριο την οποία έκανε ληστρικές επιδρομές εναντίον των Καρχηδονίων και των Τυρρηνών. Η ναυμαχία πάντως έληξε υπέρ των Περσών οι οποίοι, φέρνοντας πολιορκητικές μηχανές, κυρίευσαν και τη Μίλητο (καλοκαίρι του 494 π.Χ), την οποία κατέστρεψαν πλήρως, έξι χρόνια μετά την αποστασία του Αρισταγόρα. Λεηλάτησαν και έκαψαν τότε και το ναό του Διδυμαίου Απόλλωνα. Όσους Μιλήσιους πιάστηκαν ζωντανοί, ο Δαρείος τους έστειλε να κατοικήσουν στα παράλια της Ερυθράς Θάλασσας. Οι Πέρσες πέρασαν τον χειμώνα στην περιοχή της Μιλήτου και στη συνέχεια υπέταξαν την Καρία και όλες τις Ιωνικές πόλεις, καταλαμβάνοντας και τα νησιά Χίο, Λέσβο και Τένεδο. Στα νησιά έπιαναν ο ένας το χέρι του άλλου και φτιάχνοντας μια ανθρώπινη αλυσίδα (είχαν πλήθος ανθρώπων), σάρωναν όλο το νησί για να συλλάβουν όλους τους κατοίκους. Όπως είχαν απειλήσει οι Πέρσες στρατηγοί, τους ωραιότερους νέους τους ευνούχιζαν και τα πιο όμορφα κορίτσια τα έστελναν στον Δαρείο. Τις πόλεις και τα ιερά τα έκαιγαν. Μέσα στο καλοκαίρι του 493 π.Χ. επανήλθε το καθεστώς της Περσικής κυριαρχίας. Η τύχη του Ιστιαίου Ο Ιστιαίος μόλις έφυγε από τα Σούσα πήγε στις Σάρδεις, στον Αρταφέρνη, δήθεν για να ενημερωθεί. Εκείνος, βλέποντάς τον να υποκρίνεται του είπε χωρίς περιστροφές : «Άστα αυτά Ιστιαίε, αυτό το παπούτσι το φόρεσε ο Αρισταγόρας, αλλά εσύ το έρραψες». Ο Ιστιαίος φοβήθηκε ότι ο Αρταφέρνης τα ήξερε όλα και το ’σκασε τη νύχτα για τα παράλια. Αποβιβάστηκε στη Χίο, όπου τον υποπτεύθηκαν για άνθρωπο του Δαρείου και τον φυλάκισαν. Όταν όμως έμαθαν την αλήθεια τον απέλυσαν. Όταν τον ρωτούσαν οι Ίωνες, που έβλεπαν πια ότι η υπόθεση ήταν χαμένη, γιατί με τόση απερισκεψία έγραψε στον Αρισταγόρα να αποστατήσουν και τους έκανε τόσο κακό, απαντούσε ότι ο Δαρείος εσκόπευε να φέρει τους Φοίνικες στηνΙστιαίος.doc 23/2/201113 Ιωνία και να στείλει τους Ίωνες στη Φοινίκη, και εκείνος προσπάθησε να προλάβει τον εκπατρισμό. Φυσικά, έλεγε ψέματα. Παρεκάλεσε τους Χιώτες να τον μεταφέρουν στη Μίλητο και εκείνοι το έκαναν. Οι Μιλήσιοι όμως, που μόλις είχαν γλυτώσει από τον Αρισταγόρα, δεν είχαν καμμιά διάθεση να δεχτούν πάλι τύραννο. Ο Ιστιαίος προσπάθησε να καταλάβει νύχτα την αρχή, αλλά στη συμπλοκή πληγώθηκε στον μηρό και γύρισε πάλι στη Χίο. Ζήτησε από τους Χιώτες να του δώσουν πλοία, αλλά εκείνοι δεν δέχτηκαν. Έφυγε τότε για τη Λέσβο, τους πολίτες της οποίας έπεισε και του έδωσαν οκτώ πλοία, με τα οποία έπλευσαν μαζί στο Βυζάντιο. Εκεί συνελάμβαναν κάθε πλοίο που έβγαινε από τον Εύξεινο, και άφηναν να περάσουν μόνο όσα δήλωναν ότι ήταν πρόθυμα να υπακούουν στον Ιστιαίο. Ο Ιστιαίος έμαθε την κατάληψη της Μιλήτου ενώ βρισκόταν στην περιοχή του Βυζαντίου. Άφησε τότε εκεί τον Βισάλτη να συνεχίσει την επιχείρηση και εκείνος με τους Λέσβιους που είχε μαζί του έπλευσε προς τη Χίο. Η φρουρά όμως δεν τον άφηνε να πλησιάσει και τότε εκείνος απέκτησε προγεφύρωμα στην Πολίχνη της Χίου, την οποία τελικά κατέλαβε με τους Λέσβιους. Οι Χιώτες ήταν πολύ καταπονημένοι από τον αγώνα και την τελευταία ναυμαχία. Από τη Χίο εξεστράτευσε εναντίον της Θάσου (προφανώς λόγω των ορυχείων της), έχοντας μαζί του και αρκετούς Ίωνες και Αιολείς. Εκεί και ενώ την πολιορκούσαν, έμαθαν ότι ο Φοινικικός στόλος ξεκινούσε (με τη λήξη του χειμώνα) από τη Μίλητο εναντίον της λοιπής Ιωνίας. Άφησε τότε τη Θάσο και με όσους είχε μαζί του, έσπευσε να υπερασπισθεί τη Λέσβο. Επειδή όμως η Λέσβος αντιμετώπιζε πρόβλημα τροφίμων και ο στρατός πεινούσε, ο Ιστιαίος πέρασε στην απέναντι ακτή, για να θερίσει το σιτάρι από την πεδιάδα του ποταμού Κάικου, που ανήκε στους Μυσούς. Έτυχε όμως να βρίσκεται στην περιοχή ο Πέρσης στρατηγός Άρπαγος, με πολύ στρατό, ο οποίος τους επιτέθηκε. Στη συμπλοκή που έγινε, οι Έλληνες κράτησαν τις θέσεις τους για αρκετή ώρα, όταν όμως τους επιτέθηκε το περσικό ιππικό, υποχώρησαν. Την ώρα που έφευγε ο Ιστιαίος, τον πρόλαβε ένας Πέρσης και εκείνος, για να μην τον σκοτώσει, του μίλησε Περσικά και του είπε ότι ήταν ο Ιστιαίος ο Μιλήσιος, με την ελπίδα ότι θα τον παραδώσουν στον Δαρείο και θα γλυτώσει. Μόλις όμως έφτασαν στις Σάρδεις, ο Αρταφέρνης (ακριβώς επειδή φοβόταν αυτό που ήλπιζε ο Ιστιαίος) τον παλούκωσε και το κεφάλι του το έστειλε στον Δαρείο, στα Σούσα, περί το 493 π.Χ. Ο Δαρείος, αφού επέκρινε αυτούς που δεν έστειλαν τον Ιστιαίο ζωντανό σε εκείνον, διέταξε να λούσουν το κεφάλι και να το θάψουν ως κεφάλι ανδρός πουΙστιαίος.doc 23/2/201114 πρόσφερε μεγάλες υπηρεσίες στον βασιληά. Δεν είχε ξεχάσει ότι του χρωστούσε τη σωτηρία του από τους Σκύθες. Επίλογος Η κατάληψη της Μιλήτου, αλλά και των λοιπών πόλεων, εσήμανε τη στέρηση της ελευθερίας των Ιώνων για τρίτη φορά, τη μία από τους Λυδούς και τις δύο από τους Πέρσες. ΣτηνΑθήναηκαταστροφήτηςΜιλήτουπροκάλεσεσυγκλονιστικήαντίδραση. Στην παρουσίαση του δράματος του Φρυνίχου «Μιλήτου άλωσις», όλο το θέατρο αναλύθηκε σε δάκρυα. Στον Φρύνιχο επιβλήθηκε πρόστιμο 1000 δραχμών γιατί θύμισε συμφορές στην πόλη. Απαγορεύτηκε μάλιστα να ξαναπαιχτεί το έργο. Η Ιωνική Επανάσταση πάντως έδειξε ότι παρά την αδυναμία των Ιώνων, την έλλειψη προετοιμασίας και μέσων, την ανεπάρκεια της ηγεσίας τους, τις μεταξύ τους διαφορές και προστριβές και την έλλειψη ελληνικής βοήθειας, χρειάστηκαν έξι χρόνια προσπάθειας στο τεράστιο Περσικό κράτος για την καταστολή της και του κόστισαν αρκετές ήττες στην ξηρά και τη θάλασσα. Συγχρόνως έδωσε θάρρος και στους άλλους υπόδουλους λαούς για να ξεκινήσουν εξεγέρσεις που συγκλόνισαν το Περσικό κράτος, και ίσως βελτίωσε την «εθνική συνείδηση» των Ελλήνων και τους έδειξε ότι οι Πέρσες δεν θα είναι αήττητοι, παρά το πλήθος τους, αν εκείνοι πολεμήσουν ενωμένοι. Αφήγηση : Θ. Γ. Βουδικλάρης Πολιτικός ΜηχανικόςΙστιαίος.doc 23/2/201115
Εισάγετε το όνομά σας. *
Εισάγετε το e-mail σας. *
Μήνυμα
Κάντε ένα σχόλιο για το άρθρο. Το μήνυμα σχολίου σας θα δημοσιοποιηθεί μετά από έγκριση από την αρμόδια Επιτροπή.
*

Σφάλμα

Εισάγετε το όνομά σας.

Σφάλμα

Εισάγετε το e-mail σας.

Σφάλμα

Εισάγετε μήνυμα σχολίου.

Σφάλμα

Προέκυψε ένα λάθος κατά την αποστολή του σχολίου σας, παρακαλώ δοκιμάστε ξανά αργότερα.

Μήνυμα

Το μήνυμα σχολίου απεστάλη επιτυχώς. Θα δημοσιευτεί το συντομότερο δυνατό μετά την έγκριση του από την αρμόδια Επιτροπή.