Καλώς ήλθατε

Συνδεθείτε ή εγγραφείτε ως Μέλη, προκειμένου να σχολιάσετε αναρτημένα άρθρα, slides κλπ ή/και να διατυπώσετε τις δικές σας απόψεις για οποιοδήποτε θέμα τεχνικού ενδιαφέροντος.

Τετάρτη, 20 Σεπτεμβρίου 2017

Οι κ.κ. Διονύσης Ι. Κλαδάκης και Θεοφάνης Κάκος, Πολιτικοί Μηχανικοί, παρουσιάζουν μια σειρά από ενδιαφέρουσες προτάσεις για την περιοδική επιθεώρηση και την συντήρηση των κτιρίων.

Το θέμα είναι ιδιαίτερα σημαντικό, και τόσο οι συντάκτες του αρχικού αυτού κειμένου, όσο και το www.e-archimedes.gr παρακαλούν τους συναδέλφους Μηχανικούς να σχολιάσουν τις προτάσεις αυτές και να διατυπώσουν και τις δικές τους σκέψεις.

ΣΚΕΨΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ & ΤΗΝ ΥΓΙΕΙΝΗ ΔΙΑΒΙΩΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝΑ. ΒΑΣΙΚΗ ΑΡΧΗ Οι χρήστες των κατασκευών (ιδιοκτήτες, εκμισθωτές, επισκέπτες) δικαιούνται να γνωρίζουν πόσο ασφαλείς είναι οι κατασκευές που χρησιμοποιούν. Ιδιαίτερα, όσον αφορά τα κτίρια "υποχρεωτικής" χρήσης, όπως τα δημόσια κτίρια, τα κτίρια συνάθροισης κοινού, οι χώροι ψυχαγωγίας, εκπαίδευσης ή εργασίας, οι τουριστικές εγκαταστάσεις, αλλά και τα διατηρητέα κτίρια, οι διατάξεις που αφορούν την ασφαλή λειτουργία τους πρέπει να είναι αυστηρές αλλά απλές, λαμβανομένου υπ’ όψη του μεγέθους τους (κλίμακα έργου πλήθος χρηστών). Τα "μέτρα" που προτείνονται, έχουν, βέβαια, επιπτώσεις στην διαμόρφωση της αξίας των κτιρίων/κατασκευών και ως εκ τούτου στην πώληση, μίσθωση, ασφάλιστρα κλπ, όμως καθιστούν τις συναλλαγές αυτές διαφανέστερες. Άλλωστε, η αξία της περιουσίας των πολιτών δημιουργεί αξία και για το Δημόσιο ή το αντίθετο, χαμηλή αξία της ιδιωτικής περιουσίας σημαίνει και χαμηλή αξία Δημόσιας περιουσίας. Πρέπει να σημειωθεί ότι η υπάρχουσα Νομοθεσία περιλαμβάνει πλήθος διατάξεων για την ασφάλεια και την υγιεινή των κτιρίων. Αυτά που προτείνονται εδώ αφορούν τον τρόπο ενεργοποίησης και εφαρμογής αυτών των διατάξεων. Η λογική που επιβάλει όσα προτείνονται στην συνέχεια είναι ανάλογη με τη λογική που επέβαλε τον ΚΕΝΑΚ. Είναι βέβαια αυτονόητο ότι σε μία χώρα με τόσο έντονη σεισμικότητα, η πρόληψη των επιπτώσεων στις κατασκευές από τους σεισμούς πρέπει να έχει υψηλότερη προτεραιότητα για την Πολιτεία, από ότι η εξοικονόμηση ενεργείας! Για το σκοπό αυτό: 1.2.3.4.5.Όλα τα κτίρια πρέπει να επιθεωρούνται τακτικά από μηχανικούς εξειδικευμένους στα χρησιμοποιούμενα υλικά κατασκευής και να συντηρούνται δεόντως, ιδιαίτερα όσον αφορά θέματα ασφαλείας και υγιεινής διαβίωσης (στατική επάρκεια, υγρασία κλπ). Κατά την κατασκευή, πρέπει να λαμβάνεται πάντα πρόνοια για την δυνατότητα επιθεώρησης των κρίσιμων σημείων του φέροντα οργανισμού τους και των εγκαταστάσεων. Οι κατασκευαστές και συντηρητές των κτιρίων και των εγκαταστάσεών τους, οφείλουν να παρέχουν σαφείς οδηγίες χρήσης και συντήρησης κατά την παράδοση αυτών, όπως ισχύει για κάθε άλλο προϊόν της αγοράς. Τα κτίρια πρέπει να κατατάσσονται σε κατηγορίες από απόψεως δομικής ασφαλείας. Για ορισμένες κατηγορίες κτιρίων, αυστηρά επιλεγόμενες με βάση την χρήση τους, το μέγεθός τους, την πολιτιστική τους αξία, τον αποδεδειγμένο βαθμό επικινδυνότητάς τους κλπ., θα πρέπει να είναι υποχρεωτική και η εκπόνηση σχετικής μελέτης. Το ισχύον νομικό πλαίσιο θα πρέπει να κωδικοποιηθεί και προσαρμοσθεί στις απαιτήσεις επιθεώρησης, συντήρησης και στοιχειώδους επισκευής (π.χ. πρακτικά εφαρμόσιμες διατάξεις για την διευκόλυνση εργασιών συντήρησης, όπως επισκευές διαβρωμένων οπλισμών κλπ).1/5 Β. ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΤΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ Εισάγονται οι έννοιες της περιοδικής επιθεώρησης και συντήρησης των φερόντων στοιχείων των κατασκευών. Προϋπόθεση είναι η ύπαρξη μελετών ή, τουλάχιστον, αποτύπωσης των γεωμετρικών χαρακτηριστικών των φερόντων στοιχείων με ένδειξη των υλικών κατασκευής, για όλα ανεξαιρέτως τα κτίρια, στον βαθμό που αυτό είναι εφικτό. Πρόκειται για εργασία επίπονη, σε αρκετές περιπτώσεις, όμως τα στοιχεία αυτά είναι άκρως απαραίτητα για την "ταυτότητα του κτιρίου" και ιδιαίτερα χρήσιμα σε περίπτωση άμεσου μετασεισμικού ελέγχου. 1.Η περιοδική επιθεώρηση είναι δυνατό να πραγματοποιείται κατ’ αναλογία του ιατρικού προληπτικού ελέγχου (π.χ. εν όψει σύναψης συμβολαίου ασφάλισης) και του ελέγχου των οχημάτων στα ΚΤΕΟ. Ενδεικτικά θα μπορούσε να θεσμοθετηθεί: (α) απαλλαγή για λ.χ. 15 ως 20 χρόνια από την ανέγερση του σκελετού, (β) επιθεώρηση ανά 5 ως 10 χρόνια τα επόμενα 15-20 χρόνια, και (γ) επιθεώρηση ανά 2 ως 5 χρόνια στη συνέχεια, μέχρι τα 100 χρόνια, οπότε η κατασκευή απαιτείται να μελετηθεί εξ αρχής, ως προς την ασφάλειά της και να ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα προσαρμογής της στα ισχύοντα τότε επίπεδα ασφαλείας ή να κατεδαφιστεί (= απόσυρση). Σε προκαθορισμένες περιπτώσεις δομικών μετατροπών (πχ προσθηκών, μετασκευών, διαρρυθμίσεων, "ριζικών ανακαινίσεων" κ.λπ.) πρέπει να επιβάλλεται επανέλεγχος και ενημέρωση των στοιχείων του φακέλου. Οι ακριβείς χρόνοι επιθεώρησης που προαναφέρθηκαν, θα πρέπει να καθοριστούν από εξειδικευμένους μηχανικούς. Για τη διενέργεια των επιθεωρήσεων είναι δυνατόν να προκύψουν ανάγκες επιμόρφωσης των μηχανικών σε θέματα γήρανσης των διαφόρων υλικών, ευθυνών κλπ.2.Η συντήρηση θα πρέπει να καλύπτει, τουλάχιστον, τις απαραίτητες επείγουσες επισκευές. Προς τούτο θα πρέπει να τροποποιηθεί, να συμπληρωθεί και να απλοποιηθεί η ισχύουσα νομοθεσία, ώστε να είναι εφικτή η βελτίωση της ασφάλειας των κατασκευών, έστω και αν με τις επεμβάσεις δεν καθίστανται απολύτως ασφαλείς (π.χ. επισκευές οξειδωμένων οπλισμών σε βάσεις στύλων με αποκατάσταση της λειτουργίας τους). Δεν πρέπει να επιτρέπονται επεμβάσεις (διακοσμήσεις κ.λπ.) που αποκρύπτουν φέροντα δομικά στοιχεία. Ή άλλως θα πρέπει πάντα να περιγράφεται μια πρακτικά εφαρμόσιμη μέθοδος για τη δυνατότητα επιθεώρησης, (π.χ. θυρίδες επίσκεψης, κάμερες κλπ.).2/5 3.Για κατασκευές που δεν συμμορφώνονται με τα παραπάνω: • Δεν πρέπει να εγκρίνονται δανειοδοτήσεις, εκτός αν αφορούν την συντήρησή τους και μόνον • Δεν πρέπει να επιδοτούνται για καμία άλλη αναβάθμιση, πλην της συμμόρφωσης με θέματα ασφαλείας (η Πολιτεία δεν είναι λογικό να επενδύει σε επισφαλείς οικοδομές) • Θα πρέπει να προβλέπεται εξαίρεση από επιδοτήσεις και αποζημιώσεις σε περιπτώσεις φυσικών καταστροφών (σεισμοί κ.λπ.) • Σε περιπτώσεις αποδεδειγμένης οικονομικής αδυναμίας των πολιτών, το κόστος των ελέγχων και συντήρησης ή μέρος αυτού, θα πρέπει να το αναλαμβάνει η ίδια η Πολιτεία που, αναμφίβολα, έχει τις δικές ευθύνες για τις παραλήψεις του παρελθόντος (πχ με κοινοτικές επιδοτήσεις).Αντίστοιχες διατάξεις περιοδικής επιθεώρησης και συντήρησης πρέπει να θεσπιστούν και για άλλες "επικίνδυνες" κατασκευές, από άποψη πυρός, υγιεινής και χρήσης (π.χ. υγρασίες, ακτινοβολίες, διαβρωμένα κιγκλιδώματα κλπ, - βλπ. ΠΔ 1929), αλλά και για τις όψεις των οικοδομών, στο πλαίσιο της ανάπλασης των πόλεων. Στις αυθαίρετες επικίνδυνες κατασκευές, παρά τις "ανοχές" των νόμων για τα αυθαίρετα τα τελευταία χρόνια, που κρίθηκαν μάλιστα "συνταγματικά ανεκτές", πρέπει να καθοριστεί προθεσμία άρσης κινδύνου (π.χ. λεβητοστάσια κάτω από κλιμακοστάσια). Επισημαίνεται ότι οι υποχρεώσεις για την επιθεώρηση & συντήρηση των κτιρίων προκύπτουν από τα άρθρα 1, 5 και 9 του Κτιριοδομικού Κανονισμού, σε συνδυασμό με το άρθρο 7 § 3,11 του ΠΔ 305/96 περί Φακέλου Ασφάλειας και Υγείας (Φ.Α.Υ. ή, άλλως, το "βιβλιάριο υγείας και πρόληψης" της ιδιοκτησίας), που οφείλει να συμπληρώνεται διαρκώς, ενώ αντίγραφό του πρέπει να συνοδεύει υποχρεωτικά την ιδιοκτησία σε κάθε μεταβίβαση. Εξυπακούεται φυσικά ότι ο Φ.Α.Υ. πρέπει να αποτελεί ουσιαστικό στοιχείο της ταυτότητας του κτιρίου, αφού αφορά απαιτήσεις ασφάλειας και υγιεινής διαβίωσης των χρηστών των κτιρίων (απαιτείται σχετική προσθήκη στο άρθρο 4 του ν.3843/10).Β. ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΟΧΗ (ΤΡΩΤΟΤΗΤΑ) ΤΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ Προτείνεται η κατάταξη των κτιρίων σύμφωνα με τα παρακάτω (κατ’ αντιστοιχία με τον ΚΕΝΑΚ): Κατ’ αρχήν προτείνεται η συνέχιση της διαδικασίας νομιμοποίησης αυθαιρέτων με τη σημερινή της μορφή ως προς το ΔΕΔΟΤΑ. Αν με βάση το ΔΕΔΟΤΑ το κτίριο υπάγεται σε κατηγορίες "μέσης ή υψηλής προτεραιότητας περαιτέρω ελέγχου" (δηλ. Μ ή Υ), πρέπει να ακολουθήσει νέο, πληρέστερο ΔΕΔΟΤΑ, που θα συνταχθεί από 2 ή περισσότερους πολιτικούς μηχανικούς με προκαθορισμένη εμπειρία στα υλικά και τρόπο δόμησης του φέροντος οργανισμού του κτιρίου (σκυρόδεμα, λιθοδομές, σίδηρος κλπ). Αυτό βεβαίως θα πρέπει να είναι υποχρεωτικό για όλους τους συνιδιοκτήτες, των οποίων οι σχετικές υποχρεώσεις οφείλουν να καθοριστούν νομικά.3/5 Αν με το δεύτερο ΔΕΔΟΤΑ, η κατασκευή καταταχθεί στην κατηγορία Υ πρέπει να ακολουθήσει αποτίμηση της φέρουσας ικανότητάς της κατά τον ΚΑΝΕΠΕ για την κατάταξή της στις κατηγορίες που αναφέρονται παρακάτω. Αν από την αποτίμηση αυτή προκύψει επικινδυνότητα, πρέπει να είναι δυνατόν να επιβάλλονται τα μέτρα περί επικινδύνων οικοδομών. Για όλα δε τα κτίρια, νόμιμα ή αυθαίρετα προτείνεται ο έλεγχος και η σύνταξη ΔΕΔΟΤΑ και, τελείως ενδεικτικά, η κατάταξή τους σε ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ως προς την στατική επάρκεια κατά τη διαδικασία ενημέρωσης της ταυτότητας κτιρίου, ως εξής: 1.2. 3.4. 5.6. 7.8.Κτίρια / κατασκευές που εξ ολοκλήρου ή τμήματά τους κρίθηκαν καθ' οιονδήποτε τρόπο "επικίνδυνα", κατατάσσονται στην κατηγορία Ο. Τα κτίρια/κατασκευές αυτής της κατηγορίας θα επιτρέπεται να καταχωρηθούν στο ηλεκτρονικό σύστημα ταυτότητας κτιρίου, αλλά δεν θα επιτρέπονται δικαιοπραξίες επ' αυτών. Κτίρια / κατασκευές χωρίς ΔΕΔΟΤΑ κατατάσσονται στην κατηγορία Κ Κτίρια / κατασκευές με μελέτες επισκευής ή ενίσχυσης που δεν έχει εφαρμοστεί, κατατάσσονται στην κατηγορία Ι (ή αναλόγως της αποτίμησης της υφιστάμενης αντοχής τους όπως προσδιορίζεται στη μελέτη) Κτίρια / κατασκευές που εξ ολοκλήρου ή τμηματικά δεν διαθέτουν εγκεκριμένη στατική μελέτη, με πρωτοβάθμιο έλεγχο τύπου ΔΕΔΟΤΑ και κατάταξη σε κατηγορίες Μ ή Υ, κατατάσσονται στην κατηγορία Θ Κτίρια / κατασκευές που εξ ολοκλήρου ή τμηματικά κρίθηκαν επισκευαστέα μετά από σεισμό (κίτρινα) ή έχουν καταταχθεί στις κατηγορίες Μ ή Υ από δευτεροβάθμιο έλεγχο ΔΕΔΟΤΑ και για τα οποία δεν έχει γίνει αποτίμηση αντοχής ή έλεγχος ενίσχυσης-επισκευής, κατατάσσονται στην κατηγορία Η Κτίρια / κατασκευές με κατάταξη σε κατηγορίες Χ από πρωτοβάθμιο η δευτεροβάθμιο έλεγχο ΔΕΔΟΤΑ, κατατάσσονται στην κατηγορία Ζ Νόμιμα κτίσματα ως προς την εφαρμογή της στατικής μελέτης, χωρίς υποβάθμιση της βαθμολογίας τους στο ΔΕΔΟΤΑ για δομικές ατέλειες που δεν μελετήθηκαν, κατατάσσονται στην κατηγορία Ε (με υποκατηγορίες αναλόγως του κανονισμού μελέτης) Νέα, εκ νέου ελεγμένα ή επισκευασμένα/ενισχυμένα κτίσματα σύμφωνα με εφαρμοσμένη μελέτη βάσει Ευρωκωδίκων ή ΚΑΝΕΠΕ, κατατάσσονται στις κατηγορίες Δ - Α (αναλόγως της στάθμης επιτελεστικότητας)Για αναβάθμιση της κατηγορίας απαιτείται να γίνουν οι ενέργειες που απαιτούνται κατ’ ελάχιστο για την επιθυμητή κατηγορία. Το πιστοποιητικό κατάταξης, μαζί με το δελτίο επιθεώρησης/συντήρησης θα καταχωρούνται σε ηλεκτρονική βάση δεδομένων (π.χ. της ταυτότητας κτιρίου) και θα επισυνάπτονται υποχρεωτικά σε κάθε δικαιοπραξία, μίσθωση ακινήτου και άδεια λειτουργίας χώρου. Σε δημόσια κτίρια, κτίρια συνάθροισης κοινού, χώρους εκπαίδευσης ή εργασίας, τουριστικές εγκαταστάσεις κλπ. θα εκτίθεται σε εμφανές σημείο στην είσοδο του κτιρίου. Πιστεύουμε ότι τα παραπάνω θα εξασφαλίσουν νέες θέσεις εργασίας, χωρίς να εξεγείρουν την κοινωνία. Προϋποθέτουν όμως την προηγούμενη ευαισθητοποίηση των πολιτών, την παροχή κινήτρων από την Πολιτεία (φορολογικές απαλλαγές, επιδοτήσεις για το χρησιμοποιούμενο προσωπικό, επιχορηγήσεις, δάνεια κλπ.) και την αντιμετώπιση των σοβαρών νομικών προβλημάτων που μπορεί να παρουσιαστούν κυρίως στα συνιδιόκτητα κτίρια.4/5 Η ανάγκη ασφαλών κτιρίων που δεν δημιουργούν προβλήματα υγείας στους χρήστες τους, καθιστά την "παθολογία των κατασκευών" ένα σημαντικό κομμάτι του επαγγέλματος του μηχανικού! Πρέπει μάλιστα να συνδυαστούν με πολιτική εφαρμογής και άλλων προστατευτικών διατάξεων όπως οδηγίες ΟΑΣΠ (π.χ. δημιουργία χώρων καταφυγής πληθυσμού σε περίπτωση σεισμού, σχέδια "πολιτικής προστασίας" για σεισμούς, πλημμύρες, φωτιές κλπ.) και, τελικά, της ανάπλασης των πόλεων, που πρέπει να γίνει ο κύριος στόχος μας. Ανάπλασης που θα πρέπει να συντονιστεί με τα γενικότερα χωροταξικά και επιχειρησιακά σχέδια κατά περιοχή, λαμβάνοντας υπ’ όψη τη σύγχρονη πραγματικότητα! Παράλληλα με τα παραπάνω μπορεί να θεσπιστούν και διατάξεις που θα προωθούν την συνεργασία νέων με παλιούς μηχανικούς (νέες γνώσεις + εμπειρία), ώστε οι έλεγχοι των κτιρίων και οι επεμβάσεις σ’ αυτά να είναι υψηλής αξιοπιστίας. Γνωρίζουμε βέβαια ότι οι προτάσεις μας χρειάζονται βελτιώσεις. Όμως η απάθειά μας στην αδράνεια της Πολιτείας, δεν μπορεί να συνεχιστεί άλλο! Στόχος είναι ο προβληματισμός, η πρόκληση συζήτησης μεταξύ των μηχανικών, νομικών, αρμοδίων Υπηρεσιών κλπ, για τη σύνταξη μιας χρήσιμης, δίκαιης και αποδεκτής από την κοινωνία τελικής πρότασης. Για το σκοπό αυτό ζητάμε την εποικοδομητική συνδρομή σας με παρατηρήσεις, διορθώσεις και προτάσεις! Νοέμβριος 2016 Διονύσης Ι. Κλαδάκης Θεοφάνης Κάκος Πολιτικοί ΜηχανικοίΥΓ.Ευχαριστούμε τους εκλεκτούς συναδέλφους Θεοδ. Βουδικλάρη, Αποστ. Κωναντινίδη και Παν. Αναγνωστόπουλο για τη συμβολή τους στη σύνταξη αυτής της πρότασης.5/5
Εισάγετε το όνομά σας. *
Εισάγετε το e-mail σας. *
Μήνυμα
Κάντε ένα σχόλιο για το άρθρο. Το μήνυμα σχολίου σας θα δημοσιοποιηθεί μετά από έγκριση από την αρμόδια Επιτροπή.
*

Σφάλμα

Εισάγετε το όνομά σας.

Σφάλμα

Εισάγετε το e-mail σας.

Σφάλμα

Εισάγετε μήνυμα σχολίου.

Σφάλμα

Προέκυψε ένα λάθος κατά την αποστολή του σχολίου σας, παρακαλώ δοκιμάστε ξανά αργότερα.

Μήνυμα

Το μήνυμα σχολίου απεστάλη επιτυχώς. Θα δημοσιευτεί το συντομότερο δυνατό μετά την έγκριση του από την αρμόδια Επιτροπή.