Καλώς ήλθατε

Συνδεθείτε ή εγγραφείτε ως Μέλη, προκειμένου να σχολιάσετε αναρτημένα άρθρα, slides κλπ ή/και να διατυπώσετε τις δικές σας απόψεις για οποιοδήποτε θέμα τεχνικού ενδιαφέροντος.

Τετάρτη, 26 Φεβρουαρίου 2020

Νεώτερη και πληρέστερη παρουσίαση του σημαντικού αυτού έργου από το www.e-arhimedes.gr με την συνδρομή του κ. Μπάμπη Ησαϊα, Πολ. Μηχ., ο οποίος ήταν ο Διευθυντής του Εργου.

Υποθαλάσσια σήραγγα Πρέβεζας - Ακτίου Παρουσίαση: Γιάννης Χριστοδουλιάς, Γεωλόγος, MSc.Eng. Παν. Αναγνωστόπουλος, Πολ. Μηχ. Μπ. Ησαΐας Πολ. Μηχ., Project Mngr Έργου Η υποθαλάσσια σήραγγα Πρέβεζας - Ακτίου συνδέει το θαλάσσιο στενό που χωρίζει τη Στερεά Ελλάδα από την Ήπειρο στον άνοιγμα του Αμβρακικού κόλπου. Το έργο άρχισε να κατασκευάζεται στα μέσα της δεκαετίας του 1990 και ολοκληρώθηκε το έτος 2002. Κόστισε 58.904.232,13 € και θεωρείται από τα πλέον ακριβά δημόσια έργα στην Ελλάδα, μετά την Εγνατία Οδό, την Αττική Οδό και τη Γέφυρα Ρίου-Αντιρρίου. Η απόσταση του λιμένα του Ακτίου από τον παλαιό λιμένα ferry boats Πρέβεζας είναι 725 m ενώ στο πιο στενό σημείο, από το ακρωτήριο Ακρί (όπου βρίσκεται φάρος και πυροβολείο του 1897) ως το νέο λιμενοβραχίονα Πρέβεζας, είναι μόλις 600 m. Αυτό το θαλάσσιο στενό από αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι το 2002 συνδέονταν μόνο ακτοπλοϊκά με πορθμείο (ferry boat), με συχνά προβλήματα λόγω θαλασσοταραχής, ανυπαρξίας νυχτερινών δρομολογίων και πολύωρης αναμονής το καλοκαίρι. Όλα αυτά πλέον αποτελούν παρελθόν. Στην περιοχή έλαβε χώρα η περίφημη Ναυμαχία του Ακτίου και σήμερα μια περιοχή προς την Λευκάδα ονομάζεται "Τα λουτρά της Κλεοπάτρας". Σύμφωνα μάλιστα με μαρτυρία των Ουκρανών δυτών που απασχολήθηκαν στην Ζεύξη ο πυθμένας στην περιοχή της Σήραγγας είναι γεμάτος από αμφορείς, έναν εκ των οποίων ανέσυραν. Κλήθηκε η Εφορία Εναλίων Αρχαιοτήτων που ενημερώθηκε και τον παρέλαβε αλλά δεν δόθηκε καμία συνέχεια. ΕΡΓΟ: ΖΕΥΞΗ ΠΡΕΒΕΖΑΣ - ΑΚΤΙΟΥ Στοιχεία του Εργου •Εργοδότης: ΥΠΕΧΩΔΕ/ΓΓΔΕ• •Χρηματοδότηση: 75% Δημόσιες Επενδύσεις - 25% Χρηματοδότηση Ε.Ε.. Προϋπολογισμός: 40.208.238 ECU + 6.370.660.000 δρχ. (χωρίς αναθεώρηση + ΦΠΑ). Το τελικό κόστος, μαζί με τις δαπάνες για απαλλοτριώσεις, Τεχν. Συμβούλους κ.λπ., είχε εκτιμηθεί σε 28 δισ. δρχ.•Μελέτη - Κατασκευή: Κοινοπραξία των Εταιρειών CHRISTIANI & NIELSEN (C&N.Ltd) - ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΕΝΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ (ΤΕΓΚ ΑΕ) Project Manager του Έργου: Μπάμπης Στ. Ησαΐας Πολ.Μηχ/κός Construction Manager: Σπύρος Ζαφειράτος Πολ.Μηχ/κός Συνεργαζόμενα Γραφεία Μελετών: COMAR ENGINEERS για την Ζεύξη, ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΟΞΙΑΔΗ ΑΕ Οδοποιία και Οικοδομικά, Π.- Ι. ΖΑΝΝΗΣ και ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΕΠΕ. Ηλεκτρομηχανολογικά Προϊστάμενη αρχή: Ε.Υ.Δ.Ε./Μ.Ε.Δ.Ε••– – – –• •Προϊστάμενος: ΣΤΑΜΠΟΥΛΟΣ Κ., Π-M Τμήμα επίβλεψης: ΜΑΣΤΟΡΑΚΗΣ Γ., Π-M Τμήμα μελετών: ΚΑΡΒΟΥΝΗΣ ΓΕΡ., Π-M Τμήμα επίβλεψης Πρέβεζας: ΚΡΟΤΣΗΣ Α., Π-ΜΣύμβουλοι Μηχανικοί: RAMBOLL PENCO Οίκος Διασφάλισης Ποιότητας: SANDBERG(Το πρώτο Δημόσιο Έργο με Διασφάλιση Ποιότητας και Οίκο Ποιοτικού. Ελέγχου) ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Η μέγιστη κλίση και στα δύο άκρα της σήραγγας είναι 4.5% με ελάχιστες μηκοτομικές καμπύλες R = 3.000 m. Το υποθαλάσσιο τμήμα διαμορφώθηκεμε έξι προκατασκευασμένα στοιχεία oρθογωνικής διατομής, τέσσερα των 134,5 m και δύο των 119 m. Σ’ αυτά προστέθηκαν ένα των 59 m και ένα των 74 m για την υπόγεια επέκταση της σήραγγας προς την πλευρά της Πρέβεζας. Τα στοιχεία κατασκευάσθηκαν σε νηοδόχο, με στάθμη πυθμένα στα περίπου 10,50 m υπό την επιφάνεια της θάλασσας, η οποία διατηρείτο εν ξηρώ με συνεχείς αντλήσεις. Στην συνέχεια ρυμουλκήθηκαν για πόντιση στην τελική τους θέση μέσω υφαλαύλακος, με μέση στάθμη πυθμένα στα -15 m. Για την αντισεισμική προστασία έγινε βελτίωση του εδάφους του θαλάσσιου πυθμένα σε όλο το μήκος της σήραγγας με την χρήση χαλικοπασσάλων, για την αποτροπή ρευστοποίησης του εδάφους. Μετά την π'οντιση των στοιχείων στην οριστική τους θέση στον υφαλαύλακα, έγινε επανεπίχωση με κοκκώδη εδαφικά υλικά για την προστασία του έργου και αποκατάσταση του φυσικού πυθμένα. Η τυπική διατομή της σήραγγας περιλαμβάνει δύο λωρίδες κυκλοφορίσς πλάτους 4,00 m και εκατέρωθεν πεζοδρόμια πλάτους 1,30 m για την στάθμευση ανάγκης και για συντήρηση της σήραγγας. Στις δύο εισόδους της σήραγγας κατασκευάσθηκαν κτίρια εξυπηρέτησης, στα οποία εγκαταστάθηκαν τα διάφορα ηλεκτρομηχανολογικά συστήματα ελέγχου και λειτουργίας της σήραγγας. Οι Η/Μ εγκαταστάσεις περιλαμβάνουν συστήματα ασφαλείας και ενδοεπικοινωνίας, ηλεκτρονικό εξοπλισμό, συστήματα πυρανίχνευσης-πυρόσβεσης, τηλεφωνική εγκατάσταση, αερισμό, αποχέτευση, γείωση και αντικεραυνική προστασία, εφεδρικές παροχές, φωτισμό σήραγγας (5 ζώνες φωτισμού, για προσαρμογή της όρασης των οδηγών), αντλιοστάσια, φωτεινή σηματοδότηση και σύστημα πληροφόρησης κοινού. Το έργο συμπληρώνεται από την κατασκευή των οδικών προσβάσεων Ακτίου και Πρέβεζας και συνδέσεις με το τοπικό οδικό δίκτυο. ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ (συνέχεια) Το συνολικό μήκος της σήραγγας είναι περίπου 1.700 m εκ των οποίων τα 960 υποθαλάσσια. Κατά την δημοπράτηση του έργου προεβλέπετο σήραγγα μήκους ≈ 1100 m με έξοδο σε μικρή απόσταση από την ακτή της Πρέβεζας. Αυτό όμως σήμαινε ότι η αυξημένη κίνηση αυτοκινήτων θα έπρεπε να διοχετευθεί στο ανεπαρκές προς τούτο εσωτερικό οδικό δίκτυο της Πρέβεζας, δημιουργώντας προβλήματα και στην πόλη και στην κίνηση. Αποφασίστηκε λοιπόν να επεκταθεί η σήραγγα ώστε να βγαίνει στις παρυφές της πόλης και να απομακρύνεται η διαμπερής κίνηση, ενώ όποιος ήθελε να μπαίνει στην πόλη δεν θα είχε καμμια δυσκολία. Ωστόσο υπήρξαν αρκετές αντιδράσεις για την λύση αυτή βασιζόμενες στο δήθεν επιχείρημα ότι αν υποχρεωνόταν οι οδηγοί να εμπλακούν μέσα στην πόλη θα άφηναν και χρήματα. Αυτό ήταν μία εσφαλμένη προσέγγιση γιατί το αναπόφευκτο κυκλοφοριακό κομφούζιο θα εκνεύριζε τους πάντες που θα κοίταζαν να φύγουν το ταχύτερο δυνατό. Έγινε προσπάθεια να πεισθούν οι Αρχές και Φορείς της περιοχής (και με την παρουσίαση παραδειγμάτων αναλόγων έργων), ότι, γενικά, είναι καλό να εκτρέπεται η διαμπερής κυκλοφορία γιατί τότε περισσότερος κόσμος θα έχει χρόνο να επισκεφθεί και να μείνει στην πόλη. Ο Διευθυντής του Έργου χρειάστηκε να δώσει περί τις οκτώ διαλέξεις σε διάφορους φορείς (Νομαρχιακό Συμβούλιο, Τεχν. Επιμελητήριο Ηπείρου, Ροταριανό Όμιλο κ.λ.π) για να πεισθεί ο κόσμος. Πάντως οι εφημερίδες είχαν θέμα να γράφουν για καιρό και οι οικολόγοι αφορμή να στέλνουν επιστολές. Τότε γράφτηκαν και απίθανα ως αστεία πράγματα. Σήμερα πάντως όλοι έχουν αντιληφθεί πόσο τους ωφέλησε το Έργο. Η μακροχρόνια όμως διακοπή από το Σ.τ.Ε μετά από ασφαλιστικά μέτρα των κατοίκων και η αμφιβολία για την τύχη του Έργου θεωρείται ότι επέδρασε καθοριστικά στην χάραξη της Ιόνιας Οδού μέσω Αρτας και Ιωαννίνων, ενώ πολύ καλλίτερη για την κυκλοφορία, αλλά και για την πόλη, θα ήταν μια χάραξη μέσω Αστακού - Πρέβεζας προς Ηγουμενίτσα που θα εξυπηρετούσε και τις λιμενικές εγκαταστάσεις του Αστακού. Μία ακόμη οικολογική "επιτυχία" ήταν η ματαίωση, μετά από προσφυγές, της επέκτασης του Λιμανιού της Πρέβεζας που είχε αναλάβει η ίδια Κοινοπραξία και είχαν ολοκληρωθεί οι εκσκαφές και τα μπλόκια. Τώρα οργανώνονται συλλαλητήρια γιατί το λιμάνι είναι ανεπαρκές… Το ιστορικό της κατασκευής Η ζεύξη Πρέβεζας - Ακτίου, ένα σημαντικό έργο, εξαγγέλλονταν προεκλογικά επί δεκαετίες. Αρχικά, επιθυμία της τοπικής κοινωνίας ήταν να κατασκευασθεί εναέρια καλωδιωτή - κρεμαστή γέφυρα. Όμως το έτος 1991, ανακοινώθηκαν οι πρώτες μελέτες του ΥΠΕΧΩΔΕ, οι οποίες περιέγραφαν τη ζεύξη ως υποθαλάσσια σήραγγα μήκους 600 m, από τη θέση Κυανή Ακτή Πρέβεζας μέχρι το Άκτιο Αιτωλοακαρνανίας. Υπενθυμίζεται ότι την εποχή εκείνη επικρατούσε πολεμικό κλίμα στα Βαλκάνια (διάσπαση Γιουγκοσλαβίας), αλλά και ο πόλεμος ΗΠΑ - Ιράκ (Desert Storm, "Καταιγίδα της Ερήμου"), και το αεροδρόμιο του ΝΑΤΟ στο Άκτιο φιλοξενούσε τα κατασκοπευτικά αεροσκάφη AWACS, που έκαναν συνεχείς πτήσεις. Εγράφη και κυκλοφορούσε ευρέως, ότι ήταν στρατιωτικοί οι λόγοι επιλογής της Υποθαλάσσιας Σήραγγας έναντι της καλωδιωτής γέφυρας, ενώ επιπλέον τέθηκαν και θέματα προστασίας του θαλάσσιου οικοσυστήματος, Γεγονός είναι ότι η αμμοϊλύς του πυθμένα δεν "σήκωνε" τα συγκεντρωμένα φορτία των βάθρων της γέφυρας και το ελεύθερο ύψος για την διέλευση των πλωτών ανέβαζε το κατάστρωμα τόσο ψηλά που θα υπήρχε πρόβλημα για τις απόπροσγειώσεις του Αεροδρομίου Ακτίου, δεδομένου ότι η θέση της γέφυρας βρισκόταν στην επέκταση του διαδρόμου προσέγγισης Τον Οκτώβριο του 1992, κατέπλευσε στο Άκτιο το πλωτό γεωτρύπανο Delfino Roso της εταιρείας ΓΕΩΜΗΧΑΝΙΚΗ ΑΕ, για την διενέργεια ερευνητικών γεωτρήσεων του πυθμένα. Επικεφαλής των ερευνών ήταν ο Γεωλόγος Τάσος Βελισσαρίου. Το γεωτρύπανο απέπλευσε σε ένα μήνα. Τον Ιανουάριο του 1993 ανακοινώθηκε από το ΥΠΕΧΩΔΕ ότι επίκειται να κατασκευασθεί υποθαλάσσια σήραγγα με κόστος 7 δισ. δραχμές, ποσόν που αντιστοιχεί σε 20,54 εκατ. €. Στις 6 Απριλίου 1994 ανακοινώθηκε ξανά στον Τύπο η έναρξη κατασκευής, εντός τού 1994, της υποβρύχιας σήραγγας του Ακτίου και δημοσιεύθηκε τότε και το σχετικό σχέδιο. Στις 16 Σεπτεμβρίου 1994 υπογράφτηκε στην Αθήνα η σύμβαση ανάθεσης του έργου κατασκευής της σήραγγας Πρέβεζας - Ακτίου. Οι ανάδοχοι εταιρείες στις οποίες ανατέθηκε το έργο συνέστησαν κοινοπραξία με την επωνυμία «Κοινοπραξία Christiani Nielsen - ΤΕΓΚ ΑΕ» με μετόχους την πολυεθνική Christiani & Nielsen Ltd (Δανία, κλπ) και την TEΓΚ ΑΕ (Τεχνική Εταιρεία Γενικών Κατασκευών Α.Ε). Διευθυντής της κοινοπραξίας ορίστηκε ο Μπάμπης Ησαϊας, ενώ κατά την παράδοση του έργου το έτος 2002 ήταν ο κ. Ιωσήφ Παπαδάκης. Τότε ανακοινώθηκε ότι το κόστος της σήραγγας θα έφθανε τα 12 δισ. δραχμές (35,2 εκατομμ. €). Η διάρκεια ολοκλήρωσης του έργου καθορίσθηκε σε 3,5 χρόνια, δηλαδή δηλώθηκε ως έτος παράδοσης το 1998. Το Νοέμβριο του 1994 τοποθετήθηκε πινακίδα των αναδόχων εταιρειών στη θέση Παλιοσάραγα Πρέβεζας, που ανήγγειλε το έργο με τις ανωτέρω πληροφορίες. Τελικά, το έτος 1994 παρήλθε χωρίς να έχει γίνει τίποτα.Εναρξη χερσαίων εργασιών του έργου Στις 16 Ιουλίου 1995 άρχισαν τα πρώτα έργα στο Άκτιο (κατασκευή νηοδόχου) και έγιναν επίσημα τα εγκαίνια της έναρξης κατασκευής της υποθαλάσσιας σήραγγας. Ως το τέλος της χρονιάς, τα έργα κατασκευής της σήραγγας προχωρούσαν κανονικά. Είχε ολοκληρωθεί η νηοδόχος στο Άκτιο για την κατασκευή στοιχείων της σήραγγας. Από το 1995 μέχρι το 1999, κατασκευάζονταν στη νηοδόχο του Ακτίου τα οκτώ τεράστια στοιχεία (elements) της σήραγγας από οπλισμένο σκυρόδεμα, ειδικής σύνθεσης και ελεγχόμενης πήξης μέσω computer. Το καθένα από αυτά είχε μήκος 134,5 m και πάχος τοιχωμάτων 1,00 m. Τα 6 από τα 8 στοιχεία αυτά ζύγιζαν περί τους 15.000 τόνους το καθένα, και είναι τα μεγαλύτερα κινητά αντικείμενα που κατασκευάσθηκαν ποτέ στην Ελλάδα. Τα στοιχεία της σήραγγας Ακτίου Πρέβεζας μετακινήθηκαν 100-600 m με την επενέργεια της άνωσης. Παράλληλα με την κατασκευή των στοιχείων γινόταν οι υποθαλάσσιες εργασίες: η εκσκαφή και διαμόρφωση της υφαλαύλακας, η βελτίωση του εδάφους με την κατασκευή χαλικοπασσάλων και η θεμελίωση της σήραγγας. Όλες οι υποθαλάσσιες εργασίες έγιναν με δύο πλωτούς γερανούς, έναν LIMA και έναν MANITOVOC που προσάρμοζαν ανάλογα τον εξοπλισμό τους. Ο γερανός που βρίσκεται σήμερα εγκαταλελειμμένος στην είσοδο του Αμβρακικού δεν είχε σχέση με το έργο ,αλλά ανήκε στην ομάδα των Ουκρανών δυτών που προσλήφθηκαν για τις εργασίες της σήραγγας. Επειδή εκκρεμούσε κατάσχεσή του δεν μπορούσε να μετακινηθεί από την θέση αυτή, η οποία εξασφάλιζε άσυλο βάσει κάποιων διατάξεων του διεθνούς δικαίου της θάλασσας Προγραμματισμός των υποθαλάσσιων εργασιών Όπως προαναφέρθηκε, οι υποθαλάσσιες εργασίες περιελάμβαναν τρια διακεκριμένα αντικείμενα (εκσκαφή υφαλαύλακος, κατασκευή χαλικοπασσάλων και θεμελίωση), για τα οποία είχαν προσκομισθεί επί τόπου δύο πλωτά συγκροτήματα. Τα πλωτά μέσα όφειλαν να ευρίσκονται σε κάποιες ελάχιστες αποστάσεις μεταξύ τους (όχι κάτω των 100 m, και για λόγους πρόσθετης ασφάλειας 200 m μεταξύ τους) ώστε να μην παρακωλύεται η ναυσιπλοϊα στην είσοδο του Αμβρακικού. Ενδιέφερε επομένως που θα βρίσκονται σε κάθε χρονική στιγμή το κάθε πλωτό. Αυτό οδήγησε σε μία σχηματική παράσταση των κινήσεων και των θέσεων εργασίας των μηχανημάτων. Στο xρονοδιάγραμμα που ακολουθεί, το Lima Aρετή εμφανίζεται με πράσινο χρώμα, το Manitivoc Ολυμπία με καφέ, οι εργασίες των υποθαλάσσιων εκσκαφών με γραμμή από συνεχόμενες τελείες, η κατασκευή των χαλικοπασσάλων με διακεκομμένη γραμμή και η θεμελίωση με γραμμή-στιγμή. Όπως φαίνεται, τα δύο πλωτά ξεκίνησαν να σκάβουν τον υφαλαύλακα ταυτόχρονα τον 1ο μήνα, το ένα από την χ.θ 0+000 και το άλλο, από το άλλο πέρας, στην χ.θ. 1+100. Όταν μετά από 3 μήνες το Ολυμπία είχε φθάσει στην χ.θ. 0+400, το Αρετή που απείχε 300 m αποσύρθηκε και αφού άλλαξε εξοπλισμό άρχισε να τοποθετεί χαλικοπασσάλους από την θέση 0+000, αφού από εκεί θα ξεκινούσε η πόντιση των στοιχείων. Όταν το Ολυμπία έφθασε εκεί που είχε σταματήσει το Αρετή, ολοκληρώνοντας την υφαλαύλακα, εξοπλίστηκε και αυτό για χαλικοπασσάλους τους οποίους ξεκίνησε από την πλευρά του Ακτίου (χ.θ. 1+100) ενώ σχεδόν ταυτόχρονα το Αρετή άλλαξε πάλι εξοπλισμό και άρχισε τις εκσκαφές θεμελίωσης από την χ.θ. 0+000. Με την ίδια αλληλουχία (φαίνεται στο διάγραμμα) εντός οκτώ μηνών ολοκληρώθηκαν και οι τρεις υποθαλάσσιες εργασίες. ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΩΝ ΠΛΩΤΩΝ ΜΕΣΩΝ Υποθαλάσσιας Σήραγγας Ακτίου 10020030040050060070080090010001100Ιαν. Φεβ.Εκ σκ αφήα πό ΧΘΜαρ.0,0 0έως7 00 «Απρ. ΜαϊοςΧα λικο πάσαλο ιαπόΙούν. Ιούλ. Αύγ.Θεμελ ίωση 0 ,000,00έως500ως 500 «Αρετή »Σεπτ. Υποθαλάσσια Εκσκαφή LAIMA ΑρετήήΟλ υμ πί α»« Αρετ ήΕκαφ σκό απ10 1,1έω0 ς70» τή ρε «Α» ία» Ολυμπ ς 500 « 0 έω πό 110 αλοι α πάσ Χαλικο τή» 500 «Αρε 1100 ως ση από ΘεμελίωΧαλικοπάσαλοι MANITOVOC OλυμπίαΘεμελίωση Διατομές Σήραγγας Η αρχική τυπική διατομή της σήραγγας προέβλεπε στα δεξιά υπερύψωση του πεζοδρομίου για την διέλευση των δικτύων εξυπηρέτησης. Επειδή σε περίπτωση ανάγκης δεν θα μπορούσαν να βγουν επιβάτες από δεξιά, αποφασίστηκε να ταπεινωθεί το πεζοδρόμιο και τα δίκτυα να διέλθουν στο υπόστρωμα. Αυτό όμως επηρέαζε την ισορροπία του στοιχείου λόγω μειώσεως του βάρους δεξιά. Χρειάστηκε ειδική μελέτη για να προσδιοριστούν οι διαστάσεις που θα περιόριζαν την ανισορροπία σε ανεκτά όρια. Τυπική Διατομή Cut & Cover Διαστρωνόταν πρώτα η πλάκα οροφής και στην συνέχεια γινόταν υποσκαφή της (μέθοδος top down). Τα τοιχία διαμορφωνόταν με διαφραγματικούς τοίχους, χωρίς τέλειες επιφάνειες, όπως είναι φυσικό. Για την αντιμετώμιση τυχόν εισροών υδάτων, αλλά και συμπυκνωμάτων υγρασίας, στο εσωτερικό των τοιχωμάτων τοποθετήθηκαν πρόσθετα πετάσματα και στην βάση τους διαμορφώθηκαν εσωτερικοί αύλακες για την συλλογή των συμπυκνωμάτων και την διόδευσή τους προς κεντρική δεξαμενή αποστράγγισης. Ανοικτή Διατομή Πρέβεζας Στην διατομή αυτή απουσιάζει η πλάκα οροφής η οποία θα δρούσε και ως αντιστήριξη των τοιχίων. Για τον λόγο αυτό επεκτάθηκαν οι πλευρικοί διαφραγματικοί τοίχοι σε ικανό βάθος ώστε να εξασφαλίζεται η πάκτωση των τοιχωμάτων. ΑΛΜΑ ΦΩΤΙΣΜΟΥ Αξίζει να αναφερθεί ότι όταν αποφασίστηκε να επεκταθεί η σήραγγα κάτω από την πόλη, ο μελετητής των Ηλεκτρομηχανολογικών ζήτησε να μείνει ένα κενό στην οροφή, μήκους περίπου 70 m, αμέσως μετά την έξοδο από το υποθαλάσσιο τμήμα για να διευκολυνθεί ο εξαερισμός. Όταν το άκουσαν αυτό οι γενικοί μελετητές (COMAR) και οι Σύμβουλοι επαναστάτησαν γιατί, όπως όπως υποστήριζαν, εάν ο οδηγός εξέλθει από ζώνη μειωμένου τεχνητού φωτισμού, εκτεθεί στον Ήλιο και πριν προλάβει να προσαρμοστεί επανέλθει σε συνθήκες μειωμένου φωτισμού, θα έχει τυφλωθεί για τα επόμενα εκατό μέτρα! Επρεπε λοιπόν να αντιμετωπισθεί το πρόβλημα του "άλματος φωτισμού", της μετάβασης δηλαδή από μια κατάσταση φωτεινότητας σε μια άλλη με σημαντική διαφορά έντασης (μεγαλύτερη ή μικρότερη). Αναζητήθηκε ως εκ τούτου ειδικός μελετητής και με πολύ δυσκολία εντοπίστηκε ένας Έλληνας ονόματι Φωτιάδης, που εργαζόταν στην Γερμανία. Σύμφωνα με την μελέτη του, δεν αρκούσε ο εντονότερος φωτισμός στα άκρα της σήραγγας αλλά έπρεπε να μειωθεί και η ένταση του εξωτερικού φωτισμού. Για τον σκοπό αυτό, εκτός από το βάψιμο των πλευρικών τοίχων στις ράμπες με σκούρα χρώματα και την φύτευση κυπαρισσιών εκατέρωθεν ώστε να μειώνεται η φωτεινότητα, αποφασίστηκε να τοποθετηθούν περσίδες (louvers) επί μήκους 70 m ώστε να περιορίζουν τις ηλιακές ακτίνες. Τις περσίδες αυτές φαίνονται στις εισόδους και εξόδους και μάλιστα στην μία πλευρά είναι κάθετες στον άξονα ενώ στην άλλη παράλληλες ώστε να είναι κάθετες στις προσπίπτουσες ακτίνες του Ηίου. Αυτό δεν θα το δει κανείς στις υπόλοιπες Ελληνικές σήραγγες, ούτε και σε ορεινές περιοχές, όπου την περίοδο των χιονοπτώσεων η εξωτερική φωτεινότητα εκτοξεύεται στα ύψη λόγω της ανακλαστικότητας του χιονιού, όπως π.χ. στο Μέτσοβο που έχουμε από την έξοδο της μιας σήραγγας μέχρι την είσοδο της άλλης μόνο 30 m, πράγμα εξαιρετικά επικίνδυνο. Τα κενά αυτά θα μπορούσαν να καλυφθούν με σκούρο πλέξιγκλας ή έστω με περσίδες. Περσίδες περιορισμού φωτεινότητας στην είσοδο της σήραγγας Η ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΤΩΝ ΧΑΛΙΚΟΠΑΣΣΑΛΩΝ Η κατασκευή τους απέβλεπε, όπως πρoαναφέρθηκε, στην αντιμετώπιση του ενδεχομένου ρευστοποίησης του εδάφους σε περίπτωση σεισμού. Στην περιοχή του έργου εντοπίσθηκε θέση με αποθέσεις ισομεγεθών κόκκων χαλικιών , η οποία αξιοποιήθηκε ως δανειοθάλαμος υλικού πλήρωσης των χαικοπασσάων. Η διάταξη των χαλικοπασσάλων ήταν σε κάνναβο 1,80x1,80 m και και την διάνοιξή τους χρησιμοποιήθηκε σύστημα της εταιρείας PENINE που αποτελείτο από κύλινδρο Φ 60 cm που κατέληγε σε αιχμή στο κάτω άκρο. Στην κορυφή του κυίνδρου υπήρχε δονητικός μηχανισμός που δημιουργούσε συνεχείς κρούσεις για την διευκόλυνση της διείσδυσής του στον πυθμένα και ήταν προσαρμοσμένη χοάνη με κλείστρο στο κάτω μέρος για την τροφοδοσία με το υλικό πλήρωσης. Όταν ο σωλήνας έφθανε στο επιθυμητό βάθος άνοιγε το κλείστρο και άρχιζε η εκροή των χαλίκων, ενώ συγχρόνως άρχιζε η ανάσυρση του στελέχους με ταυτόχρονη ελαφρά δόνηση ώστε να συμπυκνώνεται το υλικό. Όπως φαίνεται στο σχήμα που ακολουθεί, η διάμετρος του πασσάλου προέκυπτε ελαφρώς μεγαλύτερη από την διάμετρο του διατρητικού, δηλαδή 0,80 m. Η διάταξη που απεικονίζεται, με την ταυτόχρονη λειτουργία διατρητικών στις δύο πλευρές του πλωτού, δεν εφαρμόσθηκε στην πράξη και οι διατρήσεις έγιναν με την χρήση ενός μόνον μηχανήματος, τοποθετημένου στην μια πλευρά του εκάστοτε χρησιμοποιουμένου πλωτού.. Σχεδιασμός και χάραξη των χαλικοπασσάλων Η μελέτη, όπως ελέχθη, προέβλεπε την τοποθέτηση των χαλικοπασσάλλων σε κάναβο 1,80 x 1,80 m. Η διατήρηση της θέσεως του πλωτού σε κάθε θέση διάτρησης ήταν βασικής σημασίαςΟ στόχος του εργοταξίου ήταν, αφού τελείωνε η μία σειρά χαλικοπασσάλων ανά 1,80 m κατά μήκος μιας πλευράς της μπάρτζας, να μετακινείται το πλωτό παράλληλα κατά 1,80 m και να αρχίζει την διάτρηση και πλήρωση της νέας σειράς κ.ο.κ. Για την εξασφάλιση της ακριβούς μετακίνησης αλλά και του αμετακίνητου σε κάθε θέση προκρίθηκε η εξής μέθοδος: Βυθίστηκαν εκατέρωθεν του υφαλαύλακα βαρείς τεχνητοί ογκόλιθοι που ήταν αδύνατο να μετακινηθούν από τον κυματισμό ή το σύρσιμο της μπάρτζας. Μετά τοποθετήθηκαν σε ενδιάμεσες θέσεις στην επιφάνεια κατάλληλοι πλωτήρες που ο καθένας τους συνδεόταν με συρματόσχοινο σταθερού μήκους από τρεις βυθισμένους ογκόλιθους. Αυτή η εξάρτηση από τρία σταθερά σημεία καθιστούσε αδύνατη την μεταβολή θέσης των πλωτήρων. Έχοντας λοιπόν κατά μήκος της διαδρομής του άξονα σταθερούς πλωτήρες μπορούσαν οι μπάρτζες να προσδένονται σταθερά και να τοποθετούνται κάθετα προς τον άξονα ανά 1,80 m. Όταν μία νέα σειρά χαλικοπασσάλων τελείωνε τότε με κατάλληλη μεταβολή των προσδέσεων μπορούσε η μπάρτζα να μετακινείται και να σταθεροποιείται με την βοήθεια του τοπογραφικού τμήματος στην νέα θέση για να αρχίσει την νέα σειρά. Κατασκευαστικά προβλήματα που αντιμετωπίσθηκαν, σε αφήγηση του Μπάμπη Ησαϊα. Κατά την διαδικασία κατασκευής των χαλικοπασσάλων παρουσιάστηκε ένα απρόσμενο πρόβλημα. Συγκεκριμένα, στο υπέδαφος του πυθμένα εβρέθηκαν κατά θέσεις φακοειδείς μάζες στερεοποιημένων υλικών που δεν είχαν εντοπιστεί από τις, περιορισμένου αριθμού, γεωτρήσεις διερεύνησης του υπεδάφους, τα αποτελέσματα των οποίων είχαν δοθεί και στον Ανάδοχο για την σύνταξη των μελετών του. Οι μάζες αυτές εμφάνιζαν υψηλή αντίσταση στην διάτρηση για την κατατασκευή των χαλικοπασσάλων και οι μελετητές της COMAR, όταν ρωτήθηκαν, συνέστησαν να σταματάμε at refusal, δηλαδή να σταματάμε όταν συναντάμε άρνηση χωρίς να διευκρινίζουν τι θα έπρεπε να θεωρείται άρνηση, πόσες κρούσεις και με πόση δύναμη κρούσης. Στις παρατηρήσεις μας οι Άγγλοι εταίροι που ήταν και οι υπεύθυνοι του Technical Οffice αντιδρούσαν λέγοντας πως όταν δεν μπορούμε να προχωρήσουμε, αυτό θεωρείται refusal. Όταν όμως ήρθε η ώρα να υποβληθούν οι μηνιαίες αναφορές, όπου σε κάθε γεώτρηση, προσδιοριζόταν η ακριβής θέση και το βάθος εκσκαφής της, διαπιστώθηκε ότι αντί των 25 28 m μήκους (βάθους) των χαλικοπασσάλων, κάποιοι είχαν βάθος μόλις 2,50 m. Αυτό δεν γινόταν δεκτό από την επίβλεψη και τους συμβούλους της, με αποτέλεσμα να υποχρεωθούμε να πάμε πίσω σε κάθε θέση με ανεπαρκές βάθος και να αποκαταστήσουμε το προδιαγεγραμμένο μήκος και αυτό εσήμαινε εργασία ενάμιση μηνός τουλάχιστον. Εκεί εμφανίστηκε πάλι το πρόβλημα της σωστής διάτρησης που λύθηκε με έμπνευση του Έλληνα Γενικού Εργοδηγού Βασίλη Καραβασίλη, με μεγάλη εμπειρία από έργα στην Μέση Ανατολή και με ερευνητικό μυαλό και φιλότιμο, που πρότεινε να εφαρμόσουμε στην άκρη του διατρητικού εκτόξευση νερού υπό πίεση, πράγμα που κάνουμε και στις επίγειες διατρήσεις. Όταν αυτό εφαρμόστηκε οι διατρήσεις άρχισαν να προχωρούν κανονικά. Αξίζει να αναφερθεί ότι όσο αυτός προβληματιζόταν για το τι θα γίνει οι Άγγλοι εργοδηγοί και μηχανικοί του έλεγαν "μη νοιάζεσαι, it is not your business"! Εδώ φαίνεται η μπάρτζα χαλικοπασάλων. Διακρίνεται ο γερανός, το κλαπέ τροφοδοσίας υλικού όπως και ο φορτωτής εκκένωσης του κλαπέ και πλήρωσης της αποθήκης αδρανών. Επίσης διακρίνεται και η χοάνη, η οποία όταν γέμιζε με υλικό ολίσθαινε προς τον εμπηγμένο μεταλλικό κύλινδρο για της πλήρωση του διακένου του χαλικοπασσάλου. Στεγανοποίηση της σήραγγας Σε μια κατασκευή ευρισκόμενη κάτω από την στάθμη της θάλασσας το κυριότερο ίσως πρόβλημα είναι η εξασφάλιση της στεγανότητας, τόσο των συναρμογών μεταξύ των σπονδύλων, όσο και της μάζας των τοιχωμάτων των στοιχείων. Η στεγανιποίηση των σπονδέλων αντιμετωπίσθηκε με την παρεμβολή στοιχείου από καουτσούκ, το οποίο στο εργοτάξιο το είχαν βαφτίσει Gina Gasket επειδή θύμιζε το μπούστο της γνωστής ηθοποιού Λολομπρίτζιντα. Αυτό παραδιδόταν υπό μορφή συνεχούς ταινίας πάχους περίπου 25 cm, η οποία προσαρμοζόταν στα χείλη της μιας πλευράς του στοιχείου. Η στεγανοποίηση εξασφαλιζόταν με την τοποθέτηση της φραγής κλεισίματος του στοιχείου, όχι στα άκρα αλλά περίπου 75 cm εσωτερικά, ώστε να μπορεί να επιπλέει. Όταν τα δύο στοιχεία ερχόταν σε επαφή και πλησίαζαν όσο είναι δυνατόν, αφού ελεγχόταν από τους δύτες, άρχιζε η αφαίρεση του άέρα με χρήση αντλιών. Υπό την δράση της ισχυρής υδροστατικής πίεσης που αναπτυσσόταν τα στοιχεία "κολλούσαν" το ένα με το άλλο με απαοτέεσμα το πάχος του καουτσούκ να γίνεται από 25 cm περίπου 5 cm, οπότε ήταν πρακτικά αδύνατη η δίοδος του νερού. Η ερμητική συναρμογή των στοιχεων εξασφαιζόταν και εφαρμογή προέντασης, μολονότι η μόνιμα ασκούμενη υδροστατική πίεση δεν τα αφήνει να χαλαρώσουν. Όσον αφορά τα τοιχώματα εφαρμόσθηκαν τα εξής προστατευτικά μέτρα: Πρώτον επιδιώχθηκε η αποτροπή ρηγματώσεων με την εφαρμογή του ελάχιστου επιιτρεπόμενου συντελεστή νερού τσιμέντου, Ας σημειωθεί ότι το μέγιστο επιτρεπόμενο εύρος ρωγμής δεν έπρεπε να υπερβαίνει το 0,5 mm. Λόγω του ότι η θερμοκρασία που εκλύεται κατά την πήξη του σκυροδέματος μπορεί σχετικά εύκολα να αποβληθεί από τις εξωτερικές επιφάνειες, όχι όμως και από το εσωτερικό των τοιχίων που ήταν πάχους 1,00 m, το πρόβλημα των ρηγματώσεων παρέμενε. Έπρεπε λοιπόν, κατ' αρχή, να μειωθεί η αποβολή θερμοκρασίας από την περίμετρο και αυτό εξασφαλίσθηκε με την τοποθέτηση στρώματος πολυουρεθάνης ικανού πάχους (φαίνεται σε επόμενο slide).⋅⋅⋅⋅ ð ⋅⋅⋅⋅ ð Το δεύτερο μέτρο προς την κατεύθυνση αυτή συνίστατο στην ταπείνωση της θερμοκρασίας στην μάζα του σκυροδέματος. Η λύση δόθηκε με την τοποθέτηση στο εσωτερικό του καλουπιού αναδιπλουμένων πλαστικών σωλήνων σπιράλ. Αισθητήρες θερμοκρασίας στο μέσο και την περίμετρο των τοιχίων κατέγραφαν την διαφορά της θερμοκρασίας και όταν υπερέβαινε τους 14 °C άρχιζε η παροχέτευση κρύου νερού σε θερμοκρασία λίγο πάνω από το σημείο πήξεως. Έτσι κατέβαινε η θερμοκρασία στο εσωτερικό ώστε να μην υπάρχει κίνδυνος ασυνέχειας λόγω διαφορετικού βαθμού διαστολής και συστολής. Η ψυκτική διάταξη απεικονίζεται στο slide που ακολουθεί. Στην πράξη η τοποθέτηση της μονάδας γινόταν επάνω στο στοιχείο στο οποίο γινόταν η σκυροδέτηση. Όταν το στοιχείο ολοκληρωνόταν τότε τα κενά των σπιράλ γέμιζαν με υδαρές κονίαμα. Εκτός από τα παραπάνω μέτρα γινόταν και οπτικός έλεγχος για την επισήμανση τυχόν ρηγματώσεων. Για τον σκοπό αυτό τοποθετήθηκαν σκαλωσιές σε όλο το ύψος των εξωτερικών τοιχωμάτων και ανατέθηκε σε φοιτητές που έκαναν πρακτική εξάσκηση στο εργοτάξιο να διατρέχουν όλη την επιφάνεια με μεγεθυντικούς φακούς και να καταγράφουν τις τυχόν ρωγμές που διέκριναν. Έτσι εξασφαλιζόταν η χαρτογράφηση των ρωγμών σε φυσικό μέγεθος οπότε ακολουθούσαν ενέσεις με ρητινικό υλικό. Τέλος μία τελευταία γραμμή άμυνας συνίστατο στην επάλειψη όλης της επιφάνειας με μεμβράνη από τσιμεντοειδές υλικό σε πάχος περίπου 5 mm, το οποίο μετά την στερεοποίησή του, δεν μπορούσε να χαραχθεί και ούτε να διατρηθεί με πρόκα και ισχυρό σφυρί. Το υλικό αυτό όφειλε να έχει ωφέλιμη διάρκεια ζωής 100 ετών, όση και η σήραγγα, η δε σχετική πιστοποίηση δόθηκε από εξειδικευμένο Γερμανικό εργαστήριο. Σε λιμενικά έργα στο Εξωτερικό χρησιμοποιούταν για την στεγανοποίηση των σκυροδεμάτων αερακτικό πρόσμικτο, το οποίο με τις φυσαλίδες αέρα που δημιουργεί διακόπτει την συνέχεια των τριχοεδιών στην μάζα του σκυροδέματος. Με την ίδια τεχνική αντιμετωπίζεται και ο παγετός. Στην περίπτωση αυτή η διαστολή του νερού των τριχοειδών κατά την πήξη του απορροφάται μέσω της συμπίεσης των φυσαλίδων. Προστασία του σκυροδέματος Μία πρόσθετη απαίτηση των προδιαγραφών της Σήραγγας ήταν η πυροπροστασία, η άμυνα δηλαδή κατά της πυρκαϊάς και της υπερθέρμανσης που θα μπορούσε να έχει μοιραίες συνέπειες για την ευστάθεια της κατασκευής. Τότε ήταν πρόσφατη η μεγάλη πυρκαγιά στην Σήραγγα του Mont Blanc στις Άλπεις που είχε πολλά θύματα και σχεδόν την αχρήστευσε. Για τον λόγο αυτό προβλεπόταν αφ' ενός μεν η απαγόρευση διόδου σε επικίνδυνα υλικά (hazardοus materials) όπως π.χ. εκρηκτικά και καύσιμα αλλά και η επένδυση εσωτερικά με πυρίμαχο υλικό τέτοιο που να μπορεί να ανθίσταται επί τρεις ώρες σε φωτιά υδρογονανθράκων μέχρι 1300 °C χωρίς συνέπειες στο σκυρόδεμα της σήραγγας και τον οπλισμό. Το κατάλληλο υλικό βρέθηκε στην Αγγλία, ήταν εκτοξευόμενο και απαιτούσε πάχος περίπου 5 cm. Οι προμηθευτές έθεταν όρο παράδοσης να έχει ξαναεφαρμοστεί από τον Ανάδοχο και δεχόταν να το διαθέσουν μόνο εφ' όσον ανατίθετο στους ίδιους η εφαρμογή διότι σε μία πιθανή αποτυχίας θα εκτίθετο η εταιρεία τους. Η στρώση έπερεπε να έχει σταθερό πάχος και έπρεπε να εφαρμόζεται με κατάλληλη τεχνική ώστε να εξασφαλίζεται επαρκής πρόσφυση. Τελικά συμφωνήθηκε να αρχίσουν εκείνοι την εφαρμογή μέχρι να εκκπαιδευθεί το προσωπικό του Αναδόχου, το οποίο θα συνέχιζε τις εργασίες υπό την επίβλεψή τους, για ένα διάστημα τουλάχιστον. Πράγματι άρχισαν την εφαρμογή και μετά από μερικές μέρες παρατηρήθηκε ότι η επίστρωση ξεκολλούσε και κρεμόταν. Ακολούθησαν διαφωνίες μέχρι που έφεραν γραφείο πραγματογνωμόνων από την Βρετανία, το οποίο μετά από έρευνα αποφάνθηκε ότι έφταιγε το αντικολητικό υλικό των καλουπιών που είχε χρησιμοποιηθεί, το οποίο εξασθενούσε την πρόσφυση Οι προμηθευτές κατηγορούσαν τον Ανάδοχο ότι δεν τους ενημέρωσε για τα υλικά που είχε χρησιμοποιήσει και Ανάδοχος αντέτεινε ότι εκείνοι θα έπρεπε να ρωτήσουν τι υλικά είχαν χρησιμοποιηθεί προκειμένου να πάρουν τα κατάλληλα μέτρα. Η διαφορά λύθηκε με κάποιο συμβιβασμό και αφού αφαιρέθηκε όσο υλικό είχε τοποθετηθεί και καθαρίστηκε η επιφάνεια με αμμοβολή, ξεκίνησε από την αρχή η εφαρμογή. Μελέτη και διαδικασία πόντισης Πριν αρχίσει η διαδικασία της πόντισης έπρεπε να συνταχθεί η σχετική μελέτη. Έπρεπε να να μετρηθεί και καταγραφεί η μεταβολή της αλατότητας του νερού ώστε να υπολογισθεί η άνωση και η θέση της ισάλου γραμμής, να προσδιοριστεί πως θα διαμορφωθεί η επιφάνεια της θεμελίωσης η οποία προβλεπόταν κεκλιμένη, να υπολογισθούν τα είδη, οι διαβαθμίσεις και η θέση τοποθέτησής των βιντσίων ώστε να εξασφαλίζεται η δυνατότητα έλξης και κατεύθυνσης αλλά και συγκράτησης των στοιχείων (τουλάχιστον ώσπου να βγουν από την νηοδόχο χωρίς να κινδυνεύσουν να συγκρουσθούν με τα τοιχώματα), να διερευνηθεί πως θα γινόταν ακίνδυνα η πλήρωση της νηοδόχου, τι εξοπλισμός χρειαζόταν και πως θα γινόταν η τοποθέτησή τους και πολλά άλλα. Μετά από επαφές και συνεννοήσεις με διάφορες εξειδικευμένες μελετητικές εταιρίες, η μια εκ των εταίρων, η Αγγλική Christiani & Nielsen, πρότεινε να αναλάβει εκείνη με το μελετητικό της τμήμα την σύνταξη της μελέτης. Έγινε, φυσικά δεκτό γιατί συνέφερε και τους δύο, όπως δεκτή έγινε και η πρόταση του Δ/ντού του Έργου να έρθει η ομάδα σύνταξης της μελέτης στην Πρέβεζα και να συνταχθεί η μελέτη επί τόπου σε συνεννόηση και συνεργασία με την ομάδα εκτέλεσης του Έργου. Η συνεργασία απέδωσε και επιλύθηκαν διάφορα θέματα μικρά ή μεγαλύτερα, μέχρις ότου κάποια μέρα ο επί κεφαλής της μελετητικής ομάδας με επισκέφθηκε στο γραφείο μου και μου ανήγγειλε ότι δεν θα μπορέσει να ολοκληρωθεί το έργο, διότι διεπίστωσε ότι το κέντρο βάρους βρίσκται υψηλότερα από το κέντρο άνωσης και επομένως όταν τα στοιχεία θα κληθούν να επιπλεύσουν θα ανατραπούν. Ρωτήθηκε αν ερεύνησε το θέμα του μετάκεντρου χάρις στο οποίο επιπλέουν τα πλοία μολονότι και σ’ εκείνα συμβαίνει, ως επί το πλείστον, το κέντρο βάρους να είναι υψηλότερα από το κέντρο άνωσης. Φαίνεται ότι δεν τον είχε απασχολήσει μέχρι τότε και έφυγε για να το δει. Ταυτόχρονα ζητήθηκε η συνδρομή του εργαστηρίου ισορροπίας των ρευστών, το οποίο αφού πήρε όλα τα σχέδια αποφάνθηκε ότι δεν υπήρχε πρόβλημα, εκτός ίσως από ένα στοιχείο του οποίου ο άξονας ήταν καμπύλος και υπήρχε κάποιος κίνδυνος κατά την στιγμή της πλήρους εμβάπτισης του στοιχείου.Ομως ούτε κατά την φάση αυτή δεν υπήρχε πραγματικός κίινδυνος, αφού όπως είχε σχεδιασθεί να γίνει η μεταφορά και πόντιση των στοιχείων με την βοήθεια πλωτών συνδεδεμένων υπό μορφή Catamaran (βλπ. ακόλουθο σχήμα), δεν ήταν δυνατή η περιστροφή του στοιχείου. Διαδικασίες πόντισης (1/4) Μια από τις πρώτες δραστηριότητες για να αρχίσει η πόντιση, η τελική φάση του Έργου, ήταν η πλήρωση της νηοδόχου με νερό ώστε να μπορούν να ρημουλκηθούν τα έτοιμα στοιχεία στη θέση πόντισης. Αυτό θα μπορούσε να γίνει απλώς με την διακοπή των αντλήσεων, αλλά κάτι τέτοιο ενείχε τον κίνδυνο ο να προκληθούν από τα αναβλύζοντα νερά κατορρεύσσεις των πρανών που θα εγκλώβιζαν τα στοιχεία και δεν θα μπορούσαν να μετακινηθούν. Για τον λόγο αυτό αποφασίστηκε να τοποθετηθούν, κατόπιν μελέτης, κατάλληλες αντλίες που θα μετέφεραν νερό από την θάλασσα μέσα στην νηοδόχο, μέχρις ότου αυτή γεμίσει, οπότε θα μπορούσαν να διακοπούν οι αντλήσεις των υπογείων αφού πλέον τα πρανή θα ήταν υπό πίεση και δεν θα υπήρχε περίπτωση να καταρρεύσουν. Σημειώνεται ότι κατά την περίοδο που η νηοδόχος θα έμενε γεμάτη με νερό υπήρχε ο κίνδυνος προσβοής από λεπτοσπύρωση αν κάποιος με μια πληγή ερχόταν σε επαφή με ούρα αρουραίων που είχαν εντοπισθεί να κυκλοφορούν στην περιοχή. Το Νοσοκομείο της Πρέβεζας είχε δηλώσει αδυναμία να αντιμετωπίσει τέτοια περίστατικά. Ευτυχώς το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ιωαννίνων δήλωσε ετοιμότητα, οπότε εφοδιάστηκαν όλοι οι εργαζόμενοι που σχετιζόταν με την νηοδόχο και την πόντιση με κονκάρδα που προειδοποιούσε ότι: "Ο άνθρωπος αυτός αν παρουσιάσει συμπτώματα ζαλάδας, πυρετού κ.λ.π μπορεί να έχει προσβληθεί από λεπτοσπύρωση η οποία είναι θανατηφόρος αν δεν αντιμετωπισθεί άμεσα. Παρακαλείστε να τηλεφωνήσετε στο εξής τηλέφωνο…………. Και αν έχετε την ευχέρεια φροντίστε να προωθηθεί στο Νοσοκομείο Ιωαννίνων.». Μια άλλη πρόνοια είχε σχέση με την εξασφάλιση θαλάμου αποσυμπίεσης για την περίπτωση κινδύνου από την μακροχρόνια παραμονή ή την εσπευσμένη ανάδυση των δυτών που θα απασχολούταν στις υποβρύχιες εργασίες. Κατά ευτυχή συγκυρία στην γειτονική βάση του Ακτίου υπηρετούσε την θητεία του δόκιμος γιατρός που ήταν ο ίδιος ερασιτέχνης δύτης που είχε υποστεί κατάλληλη εκπαίδευση ώστε συνάφθηκε μαζί του σύμβαση και υπήρχε κάλυψη και από την πλευρά αυτή Διαδικασίες πόντισης (2/4) Τα προκατασκευασμένα στοιχεία της Σήραγγας, εφ΄ όσον είναι καλά κλεισμένα στα άκρα, είναι φυσικό ότι επιπλέουν Ένας τρόπος για να μπορούν, όταν χρειάζεται, να βυθίζονται είναι η προσθήκη στο εσωτερικό τους κάποιου βάρους με το οποίο να υπερνικάται η άνωση. Η πιο απλή λύση είναι με την προσθήκη νερού που μπορεί και να αντληθεί πάλι ώστε να είναι σε θέση κάθε στοιχείο να ποντίζεται αλλά και να ανελκύεται κατά το δοκούν. Απλά το νερό που θα χρησιμεύσει σαν έρμα δεν πρέπει να απλώνεται σε όλη την έκταση και γι’ αυτό χρειάζεται η δημιουργία ειδικών δεξαμενών ώστε στο εναπομένον δάπεδο να μπορεί να προστίθεται μόνιμο έρμα που να συγκρατεί το στοιχείο στον πυθμένα και μετά την αφαίρεση του νερού πόντισης. Οι δεξαμενές αποτελούντο από συνθετική μεμβράνη (liner) κομμένη και συγκολλημένη όπως στις πλαστικές πισίνες, με τις περιμετρικές πλευρές να συγκρατούνται με ξύλινα μαδέρια στερεωμένα σε μεταλλικά στηρίγματα στις γωνίες. Οι δεξαμενές έμπαιναν στις τέσσερις γωνίες του δαπέδου ώστε να μπορούν να βυθίζουν ή να ανελκύουν το στοιχεία προς κάθε πλευρά. Το κενό που απέμενε γέμιζε με σκυρόδεμα σε στάθμη που δεν υπερέβαινε το πάχος του τελικού έρματος, το οποίο ήταν αρκετό για την στγκράτηση του στοιχείου στον πυθμένα. Κατόπιν βέβαια άδειαζαν οι δεξαμενές από νερό, αποξηλωνόταν και γέμιζε όλο το δάπεδο με το έρμα. Όλα τα τεμάχια της σήραγγας διέθεταν κύλινδρο εισόδου από την οροφή (βλπ. επόμενη εικόνα). , Η προσπέλαση επιτρεπόταν με τήρηση αυστηρών διαδικασιών ασφαλείας. Για να μπει κάποιος έπρεπε να έχει συγκεκριμένη γραπτή εντολή που την παρέδιδε στο φυλάκιο που υπήρχε στην όχθη. Πάντα οι εισερχόμενοι πρεπε να είναι δύο, να δηλώνεται ο σκοπός της εισόδου και ο χρόνος παραμονής μέσα. Τότε τους παραχωρούταν βάρκα για να προσεγγίσουν και ειδική μαγνητική πλακέτα που τοποθετούσαν στα χείλη του κυλίνδρου, ώστε όποιος πλησίαζε να έβλεπε ότι είναι άνθρωποι μέσα και αν αργούσαν κάποιος υπεύθυνος έπρεπε να δει το γιατί. Κατά την είσοδο ήταν εφοδιασμένοι με ανιχνευτή αερίων και πάντα κατέβαινε ο ένας κάτω και ο άλλος περίμενε στην κορυφή. Αν ο ανιχνευτής έδειχνε ότι δεν υπήρχε πρόβλημα τότε κατέβαινε και ο δεύτερος και περίμενε στην βάση της σκάλας μέχρις ο πρώτος να ελέγξει όλες τις γωνίες και τα άκρα. Μόνον τότε άρχιζαν την εργασία τους. Διαδικασίες πόντισης (3/4) Οι προκατασκευασμένοι σπόνδυλοι δενόταν ένας-ένας από ένα βίντσι τοποθετημένο στην πρώτη δοκό αντιστήριξης του διαύλου εξόδου από την νηοδόχο, ώστε να μπορούν να έλκονται προς την ανοικτή θάλασσα. Στην αντίπερα πλευρά της νηοδόχου υπήρχε ένα άλλο βίντσι που χρησίμευε για την συγκράτηση του ρυμουλκουμένου σπονδύλου ώστε να μη κινδυνεύει κατά την έλξη να συγκρουσθεί με τις πλευρές της νηοδόχου ή του διαύλου. Υπήρχαν ακόμη τέσσερα βίντσια τοποθετημένα στις πλευρές της νηοδόχου, δύο εμπρός και δύο πίσω, ώστε μετακινώντας την μπροστινή ή την πίσω πλευρά του σπονδύλου να τον ευθυγραμμίζουν και να τον παραλληλίζουν με τον άξονα του διαύλου για να περνούν χωρίς προσκρούσεις στους εκατέρωθεν διαφραγματικούς τοίχους, οι οποίοι για κάθε ενδεχόμενο ήταν εφοδιασμένοι με μεγάλα λάστιχα από τρακτέρ για να απορροφούν τυχόν συγκρούσεις. Μέσα στον δίαυλο παρέμενε κάθε σπόνδυλος για μερικές ημέρες(περίπου 8) προκειμένου να εξοπλισθεί με δέστρες, τοπογραφικό πύργο κλπ εξαρτήματα. Μετά την ολοκλήρωση του εξοπλισμού το στοιχείο προσδενόταν σε ρυμουλκό το οποίο σιγά-σιγά το έσυρε εκτός του διαύλου για να συνδεθούν τα Catamaran που θα το οδηγούσαν στην θέση πόντισης. Στην θέση πόντισης οδηγούταν μέσω GPS και όταν έφθανε εκεί άρχιζε η πλήρωση των δεξαμενών με νερό με την βοήθεια των δυτών. Η σχετική διαδικασία φαίνεται παραστατικά στα επόμενα τρία σκίτσα. Στο τρίτο από αυτά φαίνεται και ο τρόπος της πρώτης σύνδεσης του νέου ποντιζόμενου στοιχείου με τον αμέσως προηγούμενο και ήδη σταθεροποιημένο σπόνδυλο. Συγκεκριμένα διακρίνονται οι δύο δοκοί σύσφιξης οι οποίοι ερχόταν σε επαφή και με υδραυλικά μέσα συντελούσαν στην σύγκλιση των δύο σπονδύλων και την σύσφιξη του νέου με τον ήδη εγκατεστημένο. Όταν τα δύο στοιχεία πλησίαζαν αρκετά επιβεβαιωνόταν από τον δύτη η σωστή προσέγγιση: έλεγχος του εύρους του αρμού συναρμογής που έπρεπε να είναι όμοιόμορφο σε όλη την περίμετρό του. Η ακρίβεια της θέσης επιβεβαιωνόταν μέσω των δύο τοπογραφικών πύργων και ακολουθούσε η τελική σύσφιξη με την αφαίρεση του αέρα, ενώ οι τυχόν απαιτούμενες μικρομετακινήσεις γινόταν πλέον με τους γρύλους π
Έχει δημοσιευτεί 1 σχόλιοΜετάβαση στην αρχή του άρθρου
07 Φεβρουαρίου 2016

Πληρέστατη περιγραφή της κατασκευής του ΑΚΤΙΟΥ-ΠΡΕΒΕΖΑ και των προβλημάτων κατά την κατασκευή και των λύσεων που δόθηκαν. Μακάρι να είχαμε τέτοια άρθρα και για άλλα Μεγάλα Εργα στη χώρα μας που έχουν τρομακτική "Διδακτική ικανότητα" για τους νέους Μηχανικούς και τους σπουδαστές των Πολυτεχνειων.

Μπράβο στούς : Μπάμπη Ησαία, Παναγιώτη Αναγνωστόπουλο και Γιάννη Χριστοδουλιά για όλες αυτές τις παρουσιάσεις!

Νίκος Μαρσέλλος, Π.Μ. ΕΜΠ (1973)

Εισάγετε το όνομά σας. *
Εισάγετε το e-mail σας. *
Μήνυμα
Κάντε ένα σχόλιο για το άρθρο. Το μήνυμα σχολίου σας θα δημοσιοποιηθεί μετά από έγκριση από την αρμόδια Επιτροπή.
*

Σφάλμα

Εισάγετε το όνομά σας.

Σφάλμα

Εισάγετε το e-mail σας.

Σφάλμα

Εισάγετε μήνυμα σχολίου.

Σφάλμα

Προέκυψε ένα λάθος κατά την αποστολή του σχολίου σας, παρακαλώ δοκιμάστε ξανά αργότερα.

Μήνυμα

Το μήνυμα σχολίου απεστάλη επιτυχώς. Θα δημοσιευτεί το συντομότερο δυνατό μετά την έγκριση του από την αρμόδια Επιτροπή.